Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id85673

BOCEK PAWEŁ ks.,

bocek-pawel-ks-tif-sz-pop3

Urodzony 8.07.1909 r. w Koszarzyskach i tam zamieszkały do 1937 r., syn Jana i Anny z d. Rusz. Uczęszczał do szkoły publicznej w Koszarzyskach, do Gimnazjum Klasycznego w Cieszynie, a następnie od 1930 r. studiował teologię na Wydziale Teologii Ewangelickiej Uniwersytetu Warszawskiego – ordynowany na duchownego w 1935 r. Pracę duszpasterską rozpoczął jako wikariusz i prefekt szkół parafii ewangelickiej w Ustroniu.

Aresztowany 24.04.1940 r. i po krótkim uwięzieniu w Cieszynie, przetransportowany do KL Gusen i dalej do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 22022. W 1942 r. zwolniony z obozu, pracował w prywatnej firmie jako pomocnik w księgowości. Nie są znane okoliczności jego podróży do Francji, wiadomo jednak, że pod koniec wojny pełnił tam funkcję kapelana ewangelickiego. Po powrocie do kraju wikariusz i katecheta parafii w Ustroniu. W 1951 r. drugi proboszcz parafii w Ustroniu, a po zgonie pierwszego proboszcza (ks. Seniora Pawła Nikodema) powołany w 1954 r. na to stanowisko. W latach 1956 – 1957 pełnił obowiązki seniora, w latach 1962 – 1965 był konseniorem Diecezji Cieszyńskiej. W 1980 r. przeszedł na emeryturę.

Bibliografia: Marcin Gabryś – Biblioteka i Archiwum im. B. R. Tschammera w Cieszynie (także udostępnione zdjęcie ze zbiorów ww. biblioteki); archiwum dr. n. med. J. Mazurka T .13, cz. 24 (146); J. Domagała, Ci, którzy przeszli przez Dachau (Duchowni w Dachau), wyd. PAX Warszawa 1957 r., s. 261.

 

Id85671

BŁOTKO WIKTOR,

Urodzony 28.06.1913 r. w Komorowicach, pow. bielski. Po uzyskaniu wykształcenia pedagogicznego – nauczyciel w Publicznej Szkole Powszechnej w pow. żywieckim. Aresztowany i dnia 28.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 6603. Od 5.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen i zarejestrowany jako więzień nr 3383. Zginął w tym obozie 10.04.1940 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI.

 

Id85667

BIZOŃ HENRYK,

Bizoń Henryk T 12, cz. 23, 279

Urodzony 12.09.1910 r. w Pietwałdzie – Zaolzie, tam zamieszkały w młodości, a później w Wierzniowicach. Po wykształceniu pedagogicznym nauczyciel, potem kierownik szkoły w Wierzniowicach do 1939 r. Aresztowany przez gestapo 22.04.1940 r. i więziony w Cieszynie, w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Po jakimś czasie był przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Odzyskał wolność 13.01.1941 r. – zwolniony z obozu, wrócił do domu.

Bibliografia: : J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom I – słownik biograficzny, wyd. 2012 r.

 

Id85665

BIŁKO HENRYK,

bilko-henryk-pop

Zginął w tym obozie 21.09.1941 r. (prawdopodobnie zagazowany w autobusie dla „inwalidów”).Urodzony 20.07.1920 r. w Stonawie – Zaolzie, i zamieszkały w tej miejscowości, narodowości polskiej. W młodości harcerz i działacz młodzieżowy, a po studiach pedagogicznych – nauczyciel Publicznej Szkoły Powszechnej w Stonawie. Aresztowany 22.04.1940 r. i przewieziony do Czeskiego Cieszyna – fabryka Kohna, a stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau. Następnie, przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom I – słownik biograficzny, wyd. 2012 r.

Id85664

BIŁKO ANDRZEJ,

Urodzony 7.11.1896 r. w Krasnej, mieszkaniec Cieszyna. Po uzyskaniu wyższego wykształcenia pedagogicznego – nauczyciel w szkole w Olbrachcicach, Cieszynie i Lublińcu – w szkole dla głuchoniemych. Członek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, działacz społeczny i długoletni sekretarz Macierzy Szkolnej. Aresztowany w Cieszynie i więziony w Czeskim Cieszynie – fabryka Kohna, skąd 22.04.1940 r. w transporcie zbiorowym wywieziony został do KL Dachau. Następnie, przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Zginął w tym obozie 31.10.1940 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN Katowice, sygnatura S88/10/ZU tom I do III;  sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; J. Klistała, Martyrologium Mieszkańców Ziemi Cieszyńskiej – Słownik biograficzny, wyd. 2011 r.; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznanie syna Zbigniewa Biłko.

 

Id85660

BICZYSKO WALTER,

Urodzony 20.01.1894 r. w Paprocanach, potem mieszkaniec w Rybniku. Po ukończeniu szkoły ludowej, kontynuował naukę w Seminarium Nauczycielskim. Dalszą naukę przerwał wybuch pierwszej wojny światowej – został wcielony do wojska niemieckiego. W okresie międzywojennym uczestnik Powstań Śląskich. Członek POW Górnego Śląska. Przed 1939 r. pracował jako księgowy – buchalter w hucie „Silesia” w Rybniku. Aresztowany jeszcze w 1939 r. i więziony w obozie przejściowym w Nieborowicach, skąd 14.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 3434. Stamtąd, 25.05.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, gdzie zginął w marcu 13.03.1941 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznania córki Janiny Grochowiny.

Id85648

BANAŚ RUDOLF,

 Banaś Rudolf pop

Zwolniony z obozu do domu 28.11.1940 r. Nieznany jest dalszy okupacyjny los tej osoby. Zmarł 1.03.1970 r. w RychwałdzieUrodzony 27.05.1892 r. w Rychwałdzie (nr 648) – Zaolzie, i tam zamieszkały, narodowości polskiej. Zawód wykonywany – górnik. Członek Macierzy Szkolnej i wielu innych organizacji polskich. Aresztowany 12.03.1940 r. w Rychwałdzie i do 4.04.1940 r. więziony w Cieszynie, a stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau, gdzie był więziony od 5.04.1940 do 15.05.1940 r. Następnie, od 16.05.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zarejestrowany w ewidencji obozowej, jako więzień nr 9972.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom I – słownik biograficzny, wyd. 2012 r.w.

Id85646

BALON JERZY,

 Bałon Jerzy pop

Urodzony 13.10.1883 r. w Błędowicach Dolnych (nr 122) – Zaolzie, zamieszkały w Czeskim Cieszynie, narodowości polskiej. Po ukończeniu szkoły ludowej skierowany do niemieckiego gimnazjum, gdzie zdawał maturę. Następnie studiował prawo w Wiedniu – absolutorium w 1909 r. Praktykę rozpoczął w Wadowicach i Myślenicach. Po pierwszej wojnie światowej pracował w kancelarii dr Wolfa we Frysztacie. W 1925 otworzył własną kancelarię adwokacką w Czeskim Cieszynie i prowadził ją aż do wybuchu drugiej wojny światowej.

Już w gimnazjum niemieckim w Cieszynie należał do tajnego związku uczniowskiego „Jedność”. Po podziale Śląska Cieszyńskiego przejął rolę obrońcy ludu polskiego na Zaolziu, pełnił wiele funkcji społecznych tj. wiceprezesa Zarządu Głównego Macierzy Szkolnej na Zaolziu, prezesa Towarzystwa Parku Adama Sikory w Czeskim Cieszynie, działał w Towarzystwie Oszczędności i Zaliczek, Towarzystwie Domu Narodowego w Czeskim Cieszynie i Związku Spółdzielni Polskich na Zaolziu. W 1938 r., po przyłączeniu Zaolzia do Polski, przyjął obywatelstwo polskie i został wpisany na listę adwokatów Izby w Katowicach. Ponadto, był członkiem Miejskiej Rady Czeskiego Cieszyna oraz sekretarzem Polskiego Stronnictwa Ludowego na Zaolziu. Aresztowany 1.09.1939 r. i więziony do 15.12.1939 r. w KL Skrochovice. Po krótkotrwałym uwięzieniu wypuszczony na wolność, lecz ponownie aresztowany 11.04.1940 r. i przewieziony do KL Dachau, gdzie przebywał do 25.05.1940 r. Dnia 26.05.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Zginął w tym obozie 20.10.1940 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom I – słownik biograficzny, wyd. 2012 r.; Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI.sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r.

Id85645

BALCAREK FRANCISZEK,

Urodzony 7.09.1897 r., zamieszkały w Trzyńcu – Zaolzie, narodowości polskiej. Urzędnik w hucie trzynieckiej. Aresztowany 23.04.1940 r. i prawdopodobnie po krótkotrwałym uwięzieniu przez gestapo w Cieszynie, stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Zginął w tym obozie 28.11.1940 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom I – słownik biograficzny, wyd. 2012 r.

Id85644

BAJGER ROBERT,

Bajger Robert pop

Od 1938 r. wrócili na Zaolzie – do Gnojnika. W okresie międzywojennym działacz społeczny w Macierzy Szkolnej. Od początku okupacji hitlerowskiej tj. 1939 r. – z nakazu Arbeitsamtu pracował jako pracownik przymusowy w kopalni „Barbara” w Karwinie. Zaangażował się w działalność ruchu oporu, utrzymywał kontakty z grupą antyfaszystów, korzystających nielegalnie z nasłuchu radiowego i rozpowszechniających zasłyszane wiadomości. Aresztowany 22.04.1940 r. i więziony w Cieszynie – później w Czeskim Cieszynie – fabryka Kohna, a stamtąd wraz z ok. 600 współwięźniami 28.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji, jako więzień nr 6884. Dnia 6.05.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, tam zarejestrowany w obozowej ewidencji, jako więzień nr 3326. Zginął w tym obozie 10.07.1941 r. – z podaną przyczyną śmierci „zapalenie nerek”.Urodzony 3.11.1903 r. w Suchej Górnej – Zaolzie i tam zamieszkały, narodowości polskiej. Kształcił się w Gimnazjum w Orłowie i Państwowym Seminarium Nauczycielskim w Cieszynie-Bobrku (matura w 1924 r.). Pracę jako nauczyciel rozpoczął w Publicznej Szkole Powszechnej w Goleszowie, później pracował w Suchej Górnej i Gnojniku. Od 1935 r. przeprowadził się do Tarnowskich Gór, – uczył w Bobrownikach i Radzionkowie.

Postscriptum: W tym samym czasie aresztowany był nauczyciel z Zaolzia Adolf Żyła oraz inż. Emil Łaciok.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom I – słownik biograficzny, wyd. 2012 r.; Materiały udostępnione przez IPN Katowice, sygnatura S88/10/ZU tom I do III; Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; sygnatura S88/10/Zu tom VII do XI; sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII: Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r.