Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id86332

PALARCZYK KAROL,

Urodzony 31.12.1879 r. w Goleszowie, syn Józefa i Zuzanny z d. Pszczółka. Po ukończeniu 4-tej klasy szkoły powszechnej (po śmierci ojca) przerwał naukę i pomagał matce w prowadzeniu rodzinnego gospodarstwa, dopiero po jakimś czasie ukończył dwuletnią szkołę rolniczą w Kocobędzu. Od najmłodszych lat zaangażowany w działalność narodową i społeczną, członek zarządu Towarzystwa Rolniczego dla Śląska Cieszyńskiego. Po pierwszej wojnie światowej członek Rady Narodowej Śląska Cieszyńskiego, aktywnie uczestniczył w akcji plebiscytowej na rzecz przyłączenia Śląska Cieszyńskiego do Polski. Był posłem do Sejmu Śląskiego wszystkich czterech kadencji; w Sejmie zajmował się głównie problemem rolnictwa, jeden z założycieli Katolickiej Czytelni w Goleszowie, w tej samej rodzinnej miejscowości założył spółkę melioracyjną, przeprowadził komasację gruntów, członek Rady Gminnej, później prezes Towarzystwa Rolniczego w Cieszynie oraz członek zarządu Śląskiej Izby Rolniczej i Związku Spółek Rolniczych. Aresztowany już na początku okupacji hitlerowskiej, tj. w końcu września 1939 r., przez dwa miesiące przebywał w KL Skrochovice. Po odzyskaniu wolności (zwolnieniu z obozu) zaangażował się w działalność ruchu oporu – w konspiracyjnej organizacji „Orzeł Biały”. Ponownie aresztowany w kwietniu 1940 r. i przetransportowany do KL Dachau, a stamtąd do KL Sachsenhausen. Zginął w tym ostatnim obozie 12.11.1940 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium Mieszkańców Ziemi Cieszyńskiej – Słownik biograficzny, wyd. 2011 r.

 

Id86331

PALA WIKTOR,

Urodzony 28.10.1900 r. w Człuchowie, mieszkaniec Czerwionki k/Rybnika. Aresztowany prawdopodobnie wiosną 1940 r. i po uwięzieniu przez gestapo w Rybniku, prawdopodobnie przewieziony do Czeskiego Cieszyna – fabryki Kohna, skąd 14.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śląskiego, Żor, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2006 r.

Id86324

OSUCHOWSKI BRONISŁAW,

 Osuchowski Bronisław pop

Urodzony 5.10.1908 r. w Łazach, zamieszkały w Karwinie, urzędnik administracyjny w kopalni. Ukończył orłowskie gimnazjum, później studiował prawo (prawdopodobnie w Brnie). Aresztowany 12.04.1940 r. i więziony w Cieszynie, a stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau. Następnie, od 25.05.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 3158. Zwolniony z obozu 19.12.1940 r. – wrócił do domu. Po powrocie do miejsca zamieszkania, podjął pracę w kopalni węgla, ukończył kurs dla sztygarów. Po wyzwoleniu pracował w administracji kopalnianej. Brał czynny udział w polskim życiu społecznym. Zmarł 13.06.1981 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom II – słownik biograficzny, wyd. 2013 r.

 

Id86323

OSTRUSZKA PAWEŁ,

 Ostruszka Paweł pop

Urodzony 2.04.1896 r. w Wędryni, zamieszkały w Nawsiu (190). Kształcił się w seminarium nauczycielskim w Cieszynie-Bobrku – matura w 1915 r. Pracował jako nauczyciel w Bystrzycy, później kierownik szkoły w Nawsiu. Aresztowany przez gestapo 25.04.1940 r. i więziony przez 7 miesięcy w Czeskim Cieszynie – fabryka Kohna.  Następnie, 26.05.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Od 10.08.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 12504. Zwolniony z obozu 27.11.1940 r. Wrócił jednak do domu chory na serce, głuchy na jedno ucho. Niestety, tuż po powrocie – niezależnie od stanu zdrowia, wysłany przez Arbeitsamt na roboty przymusowe – odzyskał wolność dopiero w 1945 r. tj. po przegranej przez Niemców wojnie. Zmarł 14.09.1982 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom II – słownik biograficzny, wyd. 2013 r.

 

Id86322

OSTRUSZKA LEON,

 Ostruszka Leon pop

Urodzony 4.02.1922 r. w Karwinie, zamieszkały w Karwinie-Solcy, narodowości polskiej, harcerz w Karwinie, urzędnik. Aresztowany 12.04.1940 r. i po uwięzieniu przez gestapo w Czeskim Cieszynie – fabryce Kohna, stamtąd 26.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przesłany został do KL Dachau. Od 5.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Odzyskał wolność 5.05.1945 r. – wyzwolony przez wojska amerykańskie. Wrócił z obozu ze zrujnowanym zdrowiem. Zmarł 17.09.1947 r. w Karwinie.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom II – słownik biograficzny, wyd. 2013 r.

 

Id86316

OSADZIŃSKI ALFONS,

Urodzony 19.07.1882 r. w Babicach gmina Oświęcim. Absolwent Seminarium Nauczycielskiego w Krakowie. Pracę nauczyciela rozpoczął przed pierwszą wojną światową w Publicznej Szkole Powszechnej w Czańcu gmina Porąbka pow. bielski, a następnie uczył w tej szkole przez cały okres międzywojenny. W 1914 r. powołany został do wojska austriackiego, w 1915 r. dostał się do rosyjskiej niewoli – przebywał na Syberii do 1918 r. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powrócił do Czańca. Aresztowany 23.04.1940 r. i po wiezieniu przez gestapo i więziony w Bielsku, potem w Czeskim Cieszynie, stamtąd 28.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 6581. Od 5.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zarejestrowany jako więzień nr 4289. Zginał w tym obozie 6.11.1940 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej, Andrychowskiej, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2008 r.

 

Id86312

ORSZULIK JÓZEF,

Urodzony 24.08.1908 r. w Ochabach Małych pow. cieszyński, syn Andrzeja i Marii. Po ukończeniu Szkoły Powszechnej w Ochabach, ukończył Szkołę Wydziałową w Skoczowie, a następnie Seminarium Nauczycielskie w Cieszynie – Bobrku. W 1929 r. po złożeniu egzaminu dojrzałości otrzymał posadę nauczyciela Szkoły Powszechnej w Knurowie k/Rybnika. Tam pracował aż do wybuchu drugiej wojny światowej. Po zakończeniu działań wojennych nie pracował w swoim zawodzie i przebywał w domu rodziców w Ochabach. Aresztowany 23.04.1940 r. i po krótkim uwięzieniu przez gestapo w Czeskim Cieszynie – fabryce Kohna, skąd 28.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 7063. Od 5.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Zginął w tym obozie 2.12.1940 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; J. Klistała, Martyrologium Mieszkańców Ziemi Cieszyńskiej – Słownik biograficzny, wyd. 2011 r.

 

Id86311

ORSZULAK RUDOLF,

 Orszulak Rudolf pop

Urodzony 13.11.1902 r. w Hałcnowie, syn Andrzeja i Franciszki z d. Stwora. Po ukończeniu Szkoły Powszechnej w Hałcnowie podjął 3-letnią naukę w Szkole Wydziałowej w Białej, a potem w Seminarium Nauczycielskim w Białej – którą ukończył w 1921 r. W 1920 r. wstąpił jako ochotnik do wojska – 6 Pułku Artylerii Ciężkiej w Krakowie. W latach 1921-1924 odbył praktykę jako nauczyciel tymczasowy w Szkole Ludowej w Kozach. Od kwietnia 1931 r. podjął pracę nauczyciela w Czańcu, gdzie pracował do wybuchu drugiej wojny światowej. W końcowych dniach sierpnia uchodził z rodziną na Wschód i wybuch wojny zastał go we Włodzimierzu. Zmobilizowany 14.09.1939 r., dostał się do sowieckiej niewoli, i dzięki szczęśliwym zbiegom okoliczności udało mu się uciec i dotrzeć 29.09.1939 r. do Czańca (przebranie w mundur szeregowca uchroniło go przed śmiercią w Katyniu). Niestety, już 28.04.1940 r. został aresztowany i przetransportowany do KL Dachau, a od 5 czerwca tegoż roku przesłany do KL Mauthausen, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 7085. Odzyskał wolność 9.12.1940 r. dzięki skutecznym staraniom rodziny. Po wyzwoleniu, już od 1.03.1945 r. mianowany kierownikiem szkoły w Czańcu, wykazywał wyjątkową determinację w pracy. Wespół ze zgromadzonymi wokół siebie mieszkańcami wsi – osobiście remontował salki szkolne, odnawiał i naprawiał szkolny sprzęt. W 1949 r. ukończył Wyższy Kurs Nauczycielski – uzyskał poszerzone uprawnienia w nauczaniu. Był wielkim społecznikiem – opiekunem Szkolnego Koła Turystyczno-Krajoznawczego, aktywny członek ZNP, członek PPS, PZPR. Zmarł 13.05.1999 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Żywca, Gilowic, Jeleśni, Koszarawy, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2009 r.

 

Id86310

OPIELOWSKI STANISŁAW,

Urodzony 15.01.1895 r. w Krzyszkowicach k/Bochni. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Krakowie a następnie Instytut Nauczycielski w Warszawie. Pracę nauczyciela rozpoczął we Wrocławiu, a po ukończeniu Instytutu był kierownikiem w Lublinie. Następnie, przeszedł do pracy administracyjnej w Bielsku, jako inspektor szkolny, gdzie pracował do września 1939 r. W okresie okupacji hitlerowskiej podjął pracę nauczyciela w Zadzielu k/Żywca. Aresztowany 24.04.1940 r. z grupą ok. 56 osób, i po uwięzieniu przez gestapo w Czeskim Cieszynie – fabryce Kohna, stamtąd 28.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 6490. Od 5.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zarejestrowany jako więzień nr 6490/4283. Dzięki usilnym i skutecznym staraniom żony – zwolniony z obozu, jednak po roku czasu wraz z rodziną wysiedlony do Generalnej Guberni, gdzie zaangażował się w działalność konspiracyjną. Po wyzwoleniu, wrócił do Bielska i podjął pracę inspektora szkolnego, zaś od 1947 r. przeszedł do pracy jako nauczyciel w Liceum Pedagogicznym w Bielsku-Białej – stamtąd odszedł na emeryturę. Zmarł 25.06.1962 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Żywca, Gilowic, Jeleśni, Koszarawy, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2009 r.

Id86308

ONDRASZEK JAN,

 Ondraszek Jan, pop

Urodzony 7.12.1899 r. w Wędryni i tam zamieszkały, narodowości polskiej, hutnik w Trzyńcu. Działacz społeczny. Aresztowany 24.04.1940 r. i więziony w Czeskim Cieszynie – fabryka Kohna, a stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Następnie, 6.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 48445. Odzyskał wolność 5.05.1945 r. – wyzwolony przez wojska amerykańskie. Zmarł w kwietniu 1971 w Wędryni.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom II – słownik biograficzny, wyd. 2013 r