Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id86845

GRZESIECKI WIKTOR,

Właściciel apteki w Królewskiej Hucie (Chorzowie). Aresztowany wiosną 1940 r. i prawdopodobnie w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Mauthausen-Gusen. Zginął w tym obozie w 1940 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI.

Id86844

GRZEGORZYCA WOJCIECH,

Urodzony 3.06.1895 r., mieszkaniec Czuchowa k/Dębieńska pow. rybnicki. Górnik kop. „Dębieńsko”. Były powstaniec – uczestnik trzeciego powstania śląskiego. W roku 1939 brał udział w walkach granicznych z Freikorpusem. Został aresztowany 12.04.1940 r. i przekazany do KL Mauthausen-Gusen. Zginął w tym obozie 9.05.1940 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śląskiego, Żor, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2006 r.

Id86843

GRZEGORZEK JÓZEF,

Nie jest ustalone miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania pow. rybnicki. Były powstaniec – uczestnik powstań śląskich. Aresztowany wiosną 1940 r. i w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau. Mimo ciężkich warunków jakie panowały w obozie, przeżył i odzyskał wolność – wyzwolony przez wojska amerykańskie 29.04.1945 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śląskiego, Żor, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2006 r.

Id86842

GRUSZKA JAN,

Urodzony 23.04.1891 r., zamieszkały w Pszczynie, wykształcenie podstawowe. W maju 1940 r. przybyło gestapo do jego domu – by aresztować Jana Gruszkę, lecz pod pretekstem ubrania się w sąsiednim pomieszczeniu, uciekł i do końca okupacji się ukrywał. Postscriptum: Tego samego dnia aresztowano w Pszczynie: dyrektora Kasy Chorych – Szopę, Strońskiego, Bogusza, Kosta.

Bibliografia: Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznania syna Stefana Gruszki.

Id86841

GRUSZCZYŃSKI BOHDAN,

Urodzony 30.07.1911 r. zamieszkały w Sosnowcu. Ukończywszy szkołę średnią, pracował jako księgowy. Aresztowany w kwietniu 1940 r. i w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau. Następnie, przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Odzyskał wolność – wyzwolony przez wojska amerykańskie 5.05.1945 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice, sygnatura S88/10/Zu tom VII do XI; sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznania córki Anny Gruszczyńskiej.

Id86840

GRUSZCZYK ALOJZY,

gruszczyk-a-nr-ob-10164-pop

Urodzony 2.06.1882 r. w miejscowości Godula pow. bytomski, syn Izydora i Julii z d. Plichta, mieszkaniec Rybnika-Smolna. Były powstaniec – uczestnik trzech powstań śląskich, walczył m.in. na Górze Św. Anny. Pracował jako naczelnik poczty w Rydułtowach i Rybniku. Aresztowany 7.12.1940 r. przez denuncjację nieprzyjaznego sąsiada – jako zwolennik Wojciecha Korfantego. Przetransportowany do KL Auschwitz, 1.02.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 10164. Zginął 27.01.1942 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 528/1942 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 9:25, określenie przyczyny zgonu to „Gehirnschlag” (udar mózgu).

Bibliografia: APMA-B „Księga zgonów”, t. 1, s. 528, nr id. 2160; Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII.

Id85848

GROLEWSKI SYLWESTER,

grolewski-sylwester

Urodzony 3.12.1918 r. w Poznaniu, syn Józefa i Franciszki z d. Nowak zamieszkał w Rybniku. Po ukończeniu szkoły powszechnej, pracował w Rybnickiej Fabryce Musztardy, zaangażowany w działalność harcerską. W 1938 r. zgłosił się na ochotnika do Wojska Polskiego – 5 Baon Saperów Wodnych w Krakowie. Zmobilizowany, brał udział w kampanii wrześniowej w 1939 r., i niestety 23.09.1939 r. w Bełżcu dostał się do niewoli – obóz jeniecki w Grybowie k/Nowego Sącza. Zwolniony z obozu jenieckiego jako że był mieszkańcem Górnego Śląska. – wrócił do Rybnika, gdzie został aresztowany i do 12.04.1940 r. więziony w Rybniku. Następnie, w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 3436. Odzyskał wolność – wyzwolony przez wojska amerykańskie 29.04.1945 r. Po powrocie z obozu w 1946 r., zamieszkał od 1947 r. w Zabrzu i podjął pracę w kopalni „Konkordia” w Zabrzu, następnie w kop. „Bobrek” a od 1960 r. na kop. W kop. „Makoszowy”. Od 1962 r. do emerytury, pracował w Straży Przemysłowej. Zmarł w 1994 r.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice, sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; sygnatura S88/10/Zu tom VII do XI; sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznania córki Jolanty Boczek.

Id86839

GREINER WINCENTY,

Urodzony 5.11.1885 r. w Przegędzy pow. rybnicki, syn Franciszka i Franciszki z d. Kuśka, mieszkaniec Rybnika-Ligoty. Ojciec Emila. Były powstaniec – uczestnik powstań śląskich, działacz społeczno-polityczny. Aresztowany w pierwszych dniach okupacji hitlerowskiej i przekazany do KL Auschwitz, gdzie zginął 11.08.1941 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 1229/1941 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 1:00, określenie przyczyny zgonu to „Darmkatarrh bei Körperschwäche” (nieżyt/katar jelit przy wyczerpaniu organizmu).

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śląskiego, Żor, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2006 r.

Id86838

GRAMAŁA FRANCISZEK,

Urodzony 20.07.1900 r. w Oduren, zamieszkały w Świętochłowicach. Zawód wykonywany – kolejarz. Brał udział we wszystkich trzech powstaniach śląskich, członek POW. Aresztowany 3.05.1940 r. i krótko więziony w Chorzowie, skąd w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Następnie, przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Zginął w tym obozie 2.11.1940 r.

Bibliografia: Jadwiga Dąbrowska, Świętochłowiczanie w KL Auschwitz i innych obozach koncentracyjnych, wyd. 2013 r.

Id86837

GREINER EMIL,

Urodzony 30.10.1913 r. w Rybniku. Wykształcenie kupieckie – prowadził drogerię, a później restaurację. Aresztowany w styczniu 1940 r. za odmowę wstąpienia do Wehrmachtu. Przewieziony do więzienia w Mysłowicach, Sosnowcu a następnie 26.05.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau. Stamtąd 30.08.1940 r. przeniesiony do KL Sachsenhausen-Oranienburg, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 12771. Po roku zwolniony do domu – lecz skierowany od stycznia 1940 r. do prac przymusowych do kopalni potasu Salzbergwerk w Hanowerze Empelde k/Hanoweru, W czerwcu 1942 r. zbiegł stamtąd i wrócił do Rybnika. Ponownie aresztowany i przymusowo wcielony do Wehrmachtu – stacjonował na terenie Francji, skąd po 6 tygodniach zdezerterował, przystępując do francuskiego ruchu oporu. Pod przybranym nazwiskiem Joan Caspantier od 1942 r. do 1944 r. walczył z hitlerowcami przy francuskiej partyzantce w Estreblanche w okolicach Lille. Pod wpływem stresów, zachorował na epilepsję. Po wyzwoleniu Francji, zgłosił się do Korpusu Pancernego gen. Maczka. W 1945 r. wrócił do kraju.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice, sygnatura S88/10/Zu tom VII do XI; sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznania córki Janiny Łosin.