Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id87041

SZYMURA EDWARD,

Urodzony 10.09.1899 r., mieszkaniec Rybnika. Aresztowany wiosną 1940 r. i po uwięzieniu w lokalnym więzieniu gestapo w Rybniku, później przewiezieniu do więzienia w sosnowieckiego lub cieszyńskiego, stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII.

Id86610

SZYMIK ALEKSANDER,

Urodzony 17.07.1898 r. Mieszkaniec Sosnowca. Aresztowany wiosną 1940 r. i po uwięzieniu w lokalnym więzieniu – byłej fabryce Schoena, stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach.

Id86608

SZYMCZAK WALENTY,

Urodzony24.01.1895 r. w Biskupicach, mieszkaniec Królewskiej Huty (Chorzowa), karczmarz. Aresztowany wiosną 1940 r. i po uwięzieniu przez gestapo w sosnowieckim więzieniu, stamtąd 5.05.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 7749. Od 26.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII.

Id86607

SZYMAŃSKI ANTONI,

Urodzony 10.03.1906 r. w Rawie Ruskiej. Ukończył Uniwersytet we Lwowie w 1931 r. – lekarz, odbywał dwuletnia praktykę w Śląskim Szpitalu w Cieszynie. Potem pracował w Ośrodku Zdrowia w Świętochłowicach. Następnie lekarz powiatowy w Tarnowskich Górach. Gdy Niemcy napadli na Polskę we wrześniu 1939 r., w obawie przed ewentualnymi represjami, przedostał się na Węgry, gdzie przez jakiś czas pracował jako lekarz w szpitalu. Wracajac do domu – do żony, zatrzymany zostal przez Słowaków i przez jakis czas więziony w Cieszynie. Po zwolnieniu, podjął prace w szpitalu w Cieszynie. Aresztowany ponownie przez gestapo 14.04.1940 r. i po krótkim uwięzieniu w Cieszynie, stamtąd w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Następnie, przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 3226. Zwolniony z obozu 27.11.1940 r. z nakazem meldowania się codziennie na posterunku policji. Potem przeniósł się do Wieliczki gdzie przebywał z rodziną do zakończenia okupacji, następnie – mieszkaniec Rybnika.

Postscriptum: Aresztowany razem z innymi lekarzami z Cieszyna: Albinem Grabieniem i Zieliną.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznanie syna Andrzeja Szymańskiego.

Id86605

SZYMALA JÓZEF,

Urodzony 10.08.1915 r. w Bębnowie w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica, zamieszkały w Ornontowicach. Rolnik. Aresztowany wiosną 1940 r. i po uwięzieniu przez gestapo w lokalnym więzieniu, a później przewiezieniu do sosnowieckiego więzienia, 14.10.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 20507. Od 13.12.1940 r. przeniesiony do KL Auschwitz. Stamtąd 1.08.1942 r. przeniesiony do Neuengamme, zarejestrowany jako więzień nr 33106. Kolejny raz przeniesiony 19.09.1942 r. do KL Buchenwald. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII.

Id87040

SZYMA ROBERT,

Urodzony 24.10.1914 r. w Katowicach Ligocie, mieszkaniec Nowego Bytomia. Aresztowany wiosną 1940 r. i po krótkim uwięzieniu w Sosnowcu, stamtąd 5.05.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony zostal do KL Dachau. Od 15.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, i ponownie 8.12.1940 r. odesłany do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 21965. Przeżył pobyt w obozie – wyzwolony 29.04.1945 r. przez wojska amerykańskie.

Bibliografia: Książka wykaz więźniów KL Dachau – biblioteka PMA-B.

Id87039

SZYDŁOWSKI JERZY,

Urodzony 19.04.1890 r. w Nietulisku Fabrycznym, pow. ostrowiecki. Ukończył szkołę realną w Warszawie i Politechnikę Lwowską. W czasie I wojny światowej działał w konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej. Bardzo aktywny działacz harcerski, w 1916 r. zorganizował w Starachowicach pierwsze drużyny harcerskie. Od 1922 r. pracował jako nauczyciel w Państwowym Gimnazjum Męskim w Sosnowcu. W latach 1933–1939 był dyrektorem Prywatnego Gimnazjum Męskiego, w tejże miejscowości. W 1933 r. został kierownikiem Uniwersytetu Powszechnego w Czeladzi. Był działaczem Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR) i od 1935 r. radnym miejskim w Sosnowcu. W czasie okupacji pracował w kopalni w Czeladzi-Piaskach. Aresztowany 1.05.1940 r. i prawdopodobnie po uwięzieniu przez gestapo w lokalnym więzieniu (byłej fabryce Schoena), stamtąd po trzech dniach w transporcie zbiorowym został wywieziony do KL Dachau. Po dwóch miesiącach przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, zatrudniony w kamieniołomach. Zginął w tym obozie 9.04.1941 r.

Postscriptum: Współwięźniami z Sosnowca byli: Władysław Kunicki – kierownik szkoły, Roman Koprowski – działacz harcerski i kierownik szkoły, Tadeusz Augustyński – kierownik szkoły, nauczyciel Kałuża, Kozioł prof. z Liceum który zginął w KL Gusen, Koenih – adwokat, Wojciński dr med. – lekarz.

Bibliografia: Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r.; J. Kluza, Kronika III Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Prusa w Sosnowcu 1915–2015, Sosnowiec 2015, s. 124 – 125.

Id87037

SZULC FRANCISZEK, ks.,

Urodzony 6.10.1887 r. w Radzionkowie pow. tarnogórski, syn Piotra i Marii z d. Żurek. Po ukończeniu szkoły ludowej w rodzinnej miejscowości kontynuował naukę w gimnazjum – i ukończył ją w Bytomiu – z maturą w 1909 r. Natychmiast też podjął studia teologiczne na Wydziale Teologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Święcenia kapłańskie otrzymał 21.06.1913 r. we Wrocławiu. Pracę duszpasterską rozpoczął jako wikariusz w Orzegowie, potem w Berlinie, Piekarach Śląskich, Kochłowicach. Po nagłej śmierci dotychczasowego proboszcza parafii w Kochłowicach, mianowany 24.06.1924 r. na jego miejsce. W 1931 r. mianowany wicedziekanem, a od 1938 r. dziekanem dekanatu kochłowickiego. Aresztowany 3.05.1940 r. i od 5.05.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 7704. Od 26.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Przeżył pobyt w obozie, powrócił w 1945 r. do parafii w Kochłowicach. Aresztowany w okresie po roku 1950 r., – więziony był osiem miesięcy. Zmarł 24.08.1958 r.

Bibliografia: Słownik Biograficzny Katolickiego Duchowieństwa Śląskiego XIX i XX Wieku, Katowice 1996. s. 420; Materiały udostępnione w IPN Katowice, sygnatura S88/10/Zu tom VII do XI.

Id86597

SZTWIERTNIA JÓZEF,

Urodzony 7.02.1914 r. w Ustroniu pow. cieszyński i zamieszkały w tej miejscowości. Wykształcenie pedagogiczne – nauczyciel. Aresztowany wiosną 1940 r. i po uwięzieniu w cieszyńskim więzieniu – byłej fabryce Kohna, skąd 26.05.1940 r. transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 12703. Od 16.08.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII.

Id86595

SZRAMEK EMIL, ks. dr,

Urodzony 29.09.1887 r. w Tworkowie k/Raciborza, syn Augustyna i Józefy z d. Kandziora. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Tworkowie, kontynuował naukę w gimnazjum w Raciborzu. W 1907 r. rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. Aktywnie uczestniczył w tajnych organizacjach polskich: Związku Młodzieży Polskiej „Zet” i wrocławskiej młodzieży narodowej. Święcenia kapłańskie otrzymał 22.06.1911 r. poczym pracę duszpasterską rozpoczął jako wikary w Miechowicach k/Bytomia. W styczniu przeniesiony do Tychów. W 1914 r. obronił pracę doktorską. Z jego inicjatywy rozpoczęto druk pierwszego (z kilku zamierzonych) tomiku Pieśni ludowe z polskiego Śląska, Pieśni balladowe, i inne. W 1916 był krótko wikarym w Zaborzu k/Zabrza, w 1917 r. przeniesiony do Mikołowa. Bardzo aktywny w działalności religijno-narodowej w okresie powstań śląskich. Sprawom polskim były poświęcone jego publikacje: W obronie polskości Górnego Śląska. W 1926 r. mianowany proboszczem w Katowicach. W tym samym roku został kanonikiem, a nieco później prałatem. Znany jako zwolennik kontaktów śląskich ośrodków życia intelektualnego z podobnymi ośrodkami w Polsce. Za tak wybitną propolską postawę jeszcze przed wkroczeniem wojsk hitlerowskich do Polski – wpisany był do księgi gończej (Fahndungsbuch). Aresztowany 8.04.1940 r. i więziony w Katowicach, skąd od 9.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony został do KL Dachau. Od 25.05.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Od 8.12.1940 r. ponownie przeniesiony do KL Dachau, zarejestrowany jako więzień nr 21987. Zginął tym obozie 13.01.1942 r.

Bibliografia: Słownik Biograficzny Katolickiego Duchowieństwa Śląskiego XIX i XX Wieku, Katowice 1996. s. 418-419; Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; sygnatura S88/10/Zu tom VII do XI; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r.