Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
G

GRZYB MARIAN,

Zamordowany przez hitlerowców.

Urodzony 14.11.1914 r. w Krakowie, syn Teofila i Julii z d. Kmiecik. Ukończył Szkołę Powszechną w Dziedzicach, a następnie zatrudniony na kolei – pracował w węźle kolejowym w Dziedzicach. Od 1928 r. był harcerzem – w Szkole Powszechnej w Dziedzicach. Od marca 1938 do maja 1939 r. odbywał służbę wojskową. Walczył w kampanii wrześniowej w 3 Pułku Podlaskim. W dniu Święta Zmarłych – 1.11.1939 r., harcerze z Czechowic i Dziedzic postanowili zgodnie z przedwojennym zwyczajem złożyć na grobie powstańców śląskich wieniec z biało-czerwonymi szarfami.

Wśród miejscowych Niemców wzbudziło to wściekłość. Powiadomili policję, lecz nie udało się aresztować harcerzy – sprawców tego czynu, gdyż zdążyli uciec. Podejrzany o udział w tej akcji Marian Grzyb, jeszcze tego samego dnia został aresztowany, a w drodze na gestapo próbował ucieczki. Niestety, podczas ucieczki został śmiertelnie postrzelony (siedmioma kulami). Następnego dnia rodzina została powiadomiona przez policję o możliwości zabrania ciała, ale zakazano urządzania oficjalnej ceremonii pogrzebowej. Był pierwszą ofiarą okupanta hitlerowskiego na terenie Czechowic i Dziedzic.

Bibliografia: Wszystko, co nasze, (Harcerska Martyrologia Na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim w latach II wojny światowej) Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983, s. 46; Dokument Komendy Chorągwi Bielskiej ZHP wydany w związku z odsłonięciem w Cieszynie Symbolicznej Mogiły Harcerek i Harcerzy Podbeskidzia – ofiar i następstw II wojny światowej, Wykaz Nr 1 – 1989 r., s. 3; Hufcowa Komisja Historyczna Wydarzenia i fakty z dziejów ZHP w Czechowicach-Dziedzicach (1910-1939), Wyd. Związek Harcerstwa Polskiego Komenda Hufca im. Braterstwa Broni w Czechowicach-Dziedzicach – 1987 r., s. 11; Życiorysy harcerek i harcerzy z hufców Biała Krakowska i Bielsko którzy oddali życie, za Ojczyznę w latach 1939-1945. Praca zbiorowa Kręgu Instruktorskiego „Seniorów” przy Beskidzkim Hufcu ZHP w Bielsku-Białej, 1981 r., s. 35 – 38,


GRZYWA ANTONI,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 20344, nr E-195.

Urodzony 11.04.1920 r. w Dankowicach gmina Wilamowice, pow. bielski. Aresztowany przez gestapo w Bielsku i przewieziony do KL Auschwitz, 1.09.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 20344, a następnie zmieniono jego status na więźnia „wychowawczego” nr E-195. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 735.


GUTAN STANISŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 21354, nr E-322.

Urodzony 6.11.1925 r. w Czechowicach pow. bielski. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie przewieziony do KL Auschwitz, 3.10.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 21354, a następnie zmieniono jego status na więźnia „wychowawczego” nr E-322. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 740.


GUTMAN ERWIN,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Mieszkaniec Zabrzega pow. bielski. Aresztowany i wpierw przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 239/42; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.


GUTMAN FRYDERYK,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Mieszkaniec Zabrzega pow. bielski. Aresztowany i wpierw przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 239/41; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.




GABRYŚ KAZIMIERZ,

Więzień KL Auschwitz.

Urodzony 20.11.1914 r. w Kozach pow. bialski. Aresztowany w początkowym okresie okupacji hitlerowskiej i uwięziony w KL Auschwitz, gdzie zginął w 1940 r.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GACEK JAN KAZIMIERZ,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Urodzony 1.03.1914 r. w Kozach pow. bialski, syn Józefa i Marianny z d. Owczarz. Aresztowany i po przetrzymaniu w areszcie gestapo w Bielsku, przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął 3.03.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 13130/1943 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 19:00, określenie przyczyny zgonu to: „Darmkatarrh bei Wassersucht” (nieżyt/katar jelit przy puchlinie wodnej serca).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 1127; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 9, s. 1108.

 

GACEK WŁADYSŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Urodzony 25.04.1927 r., mieszkaniec Kóz pow. bialski. Aresztowany i po przetrzymaniu w areszcie gestapo w Bielsku przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął w 1945 r.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GAJ OSKAR,

Więzień gestapo w Bielsku, więzienia w Katowicach.

Urodzony w 1924 r. w Bielsku, fryzjer. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie przewieziony do więzienia w Katowicach, gdzie zginął 18.07.1944 r. – przez ścięcie gilotyną.

Bibliografia: Więzienia hitlerowskie na Śląsku, w Zagłebiu Dąbrowskim i w Częstochowie 1935-1945, Śląski Instytut Wydawniczy, Katowice 1983 r., s. 42.

 

GAJDZICA JAN ks. ewang.,

Prześladowany za postawę antyniemiecką.

Urodzony w 1900 r. w Żywcu. Po ukończeniu szkoły powszechnej, kontynuował naukę w gimnazjum w Bielsku i Cieszynie. Po ukończeniu studiów teologicznych, proboszcz w parafii ewangelickiej w Międzyrzeczu. W 1941 r. karnie perzeniesiony do Ustronia. Uzasadnieniem przeniesienia było, że jako ksiądz nie popierał polityki i metod postępowania hitlerowskich Niemiec na okupowanym terenie.

Bibliografia: J. Kubaczka, 700 lat Jasienicy,Kraków 2005 r. s. 156-170.

 

GAJER WIKTOR,

Więzień gestapo w Bielsku, w Gliwicach, KL Auschwitz nr 20513, E-206.

Urodzony 16.09.1919 r. w Komorowicach pow. bielski. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, w więzieniu gestapo w Gliwicach, następnie przewieziony do KL Auschwitz, 5.09.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 20513, a po jakimś czasie zmieniono jego staus na więźnia „wychowawczego” nr E-206. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 735.

 

GANSZER STEFAN,

Więzień gestapo w Bielsku, więzienia w Mysłowicach, KL Auschwitz nr 108732.

Urodzony 21.02.1899 r. w Strumieniu pow. cieszyński, syn Mieczysława i Marii z Rużyckich. Po nauce w szkołach ludowych w Strumieniu i Żywcu uczęszczał do Polskiego Gimnazjum Realnego TSL w Białej, gdzie w 1917 r. zdał egzamin dojrzałości. W 1918 r. służył w wojsku austriackim, następnie podjął studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po studiach powrócił do Białej i podjął pracę w aptece ojca, a w 1932 r. został jej właścicielem. Był od 1926 r. działaczem PTT – w oddziale bialskim, oraz działaczem PCK. We wrześniu 1939 r. utrzestniczył w kampanii wrześniowej i został ciężko ranny – utracił nogę. Gdy powrócił do Białej uczestniczył w akcjach charytatywnych na rzecz polskiej ludności poszkodowanej przez okupanta. Został usunięty z własnej apteki, więc w 1940 r. zamieszkał w Szczyrku, gdzie zaangażował się w działalność ruchu oporu – żołnierz ZWZ/AK (m.in. prowadził nasłuch radiowy). We wrześniu 1942 r. w wyniku zdrady aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, następnie przewieziony do więzienia śledczego w Mysłowicach. 18.03.1943 r. przesłany do KL Auschwitz, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 108732. Zginął 11.05.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 19721/1943 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 10:10, określenie przyczyny zgonu to: „Nierenentzündung bei Pneumonie” (zapalenie nerek przy zapaleniu płuc).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 302, 1127; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 14, s. 225; J. Polak Cmentarz Rzymsko-Ratolicki w Białej, rok 1999 r., s. 98.

 

GAŃCZARCZYK FRANCISZEK,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Urodzony 19.10.1901 r. w Jasienicy pow. bielski, zamieszkały w Jasienicy. W okresie okupacji zaangażował się w działalność ruchu oporu. Aresztowany, osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął 19.03.1943 r.

Bibliografia: Informacja L. Sztwiorok.

 

GARDIASZ EDWARD,

Wiezień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 103986.

Urodzony 2.07.1905 r. w Białej Krakowskiej. Aresztowany, przetrzymany przez gestapo w Bielsku, następnie przewieziony do KL Auschwitz, 23.02.1943 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 103986. Przeniesiony do innego obozu – którego nazwy nie udało się ustalić, odzyskał wolność 2.05.1945 r. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 287.

 

GARNCARCZYK FRANCISZEK JÓZEF,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Mieszkaniec Jasienicy pow. bielski. Aresztowany i wpierw przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: Informacja od L. Sztwiorok ze Swiętoszówki.

 

GASIURA ANTONI,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz 85395.

Urodzony 12.10.1926 r. w Skrzycznem pow. bielski. Aresztowany, osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, skąd przewieziony został do KL Auschwitz, 4.01.1943 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 85395, zginął 21.03.1943 r.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 244.

 

GAWLAS JÓZEF,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Urodzony 21.07.1876 r. w Iłownicy pow. bielski, syn Józefa i Marii z d. Farana, zmieszkały w okresie okupacji w Krakowie. Aresztowany, osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, skąd przewieziony został do KL Auschwitz, gdzie zginął 17.01.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 25614/1942 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 20:50, określenie przyczyny zgonu to: „Altersschwäche” (uwiąd starczy).

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 18, s. 114.

 

GAWLIK LUDWIK,

Więzień gestapo w Bielsku, więzienia w Mysłowicach, KL Auschwitz.

Urodzony 5.07.1917 r. w Dankowicach, pow. bielski. Syn Anny Hamerlak. Przed wojną działał w organizacjach młodzieżowych TUR i ZMW „Wici”, w 1934 r. wstąpił do KZMP – został sekretarzem tej organizacji w Dankowicach. W latach 1936 i 1938 aresztowany za działalność komunistyczną. Do 1941 r. pracował w kopalni w Brzeszczach. W 1940 r. wstapił do Koła Przyjaciół ZSRR w Dankowicach, naiązał kontakty z komunistami: Józefem Magą (pseud. „Marcin”), Stanisławem Bularzem (pseud. „Słońce”), Leonem Laskiem (pseud. „Twardy”, „Mały”). Przez wymienionych działaczy, wstąpił do PPR w Bielsku a potem do Gwardii Ludowej – gdzie otrzymał pseud. „Flinta”. Brał udział w lewicowej partyzantce w okolicach Międzybrodzia Bialskiego. W Sylwestra 1942 r., podczas odwiedzin domu rodzinnego, został osaczony przez policję i postrzelony. Wraz z nim Niemcy aresztowali jego ojczyma, Władysława Hamerlaka, który po aresztowaniu zginął w KL Auschwitz. Rannego Ludwika przewieziono do szpitala w Bielsku, skąd przy pomocy rodziny i kolegów udało się go wydostać. Leczenie dokończył w ukryciu w Bestwinie, przy pomocy lekarza, Niemca. Pomimo wyznaczonej nagrody za jego głowę, Ludwik ponownie działał w partyzantce, lecz podczas akcji w Międzybrodziu Bialskim w lipcu 1943 r., został ponownie ciężko ranny i aresztowany przez gestapo. Aresztowane także zostały matka – Anna Hamerlak, oraz siostry: Apolonia Hamerlak (19 l.) i Julia Hamerlak (15 l.) oraz członkowie rodziny Wyrobków. Po pobycie w więziennym szpitalu w Mysłowicach i zakończeniu śledztwa, przesłano go do KL Auschwitz – do tamtejszego szpitala. Wyrokiem sądu doraźnego skazany na karę śmierci przez powieszenie. Wyrok wykonano 2.03.1944 r. – w publicznej egzekucji w Gilowicach.

Bibliografia: Władysław Latkiewicz, Pamięć zbrodni przekazujemy pokoleniom. Egzekucja w Gilowicach Karta Groni 1989 – Nr XIV; Stanisław Dobosz, Wojna na Ziemi Żywieckiej, od kwietnia 1939 r. do kwietnia 1945 r.; Śl. Urząd Woj. w Katowicach, Wykaz miejsc pamięci; Tygodnik Kronika Beskidzka, 19.12.2007 r. nr 51-52. ; Informacja od J. Murańskiego.

 

GAWLIŃSKA JADWIGA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, wiezienia w Mysłowicach, KL Auschwitz.

Urodzona w Jasienicy, zamieszkała w okresie okupacji hitlerowskiej w Wadowicach pow. oświęcimski. Aresztowana, osadzona w areszcie gestapo w Bielsku, stamtąd przewieziona do więzienia śledczego w Mysłowicach, a po śledztwie od 1.03.11943 r. przesłana do KL Auschwitz. Przetrwała w obozie do ostatnich dni jego funkcjonowania. Odzyskała wolność 20.01.1945 r. dzięki udanej ucieczce podczas marszu ewakuacyjnego więźniów.

Bibliografia: J. Kubaczka, 700 lat Jasienicy,Kraków 2005 r. s. 156-170; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GAWRON STEFAN,

Więzień żandarmerii w Janowicach, KL Auschwitz nr 23657, nr E-666.

Urodzony 2.10.1918 r. w Janowicach pow. bielski. Aresztowany i z posterunku żandarmerii w Janowicach przewieziony do KL Auschwitz, 3.11.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień 23657, a następnie zmieniono mu zakwalifikowanie na więźnia „wychowawczego” nr E-666. Odzyskał wolność 1.05.1942 r. – zwolniony z obozu.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 754.

 

GAZDA FRANCISZEK,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 1439.

Urodzony 21.08.1879 r. w Ligocie gmina Czechowice, pow. bielski. Aresztowany, osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, skąd przewieziony został do KL Auschwitz, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 1439. Zginął 18.02.1941 r.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 41; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GAZDA JÓZEF,

Więzień KL Auschwitz nr 27239.

Urodzony 25.02.1900 r. w Czechowicach pow. bielski, syn Jerzego i Marii z d. Szweda, zamieszkały w okresie okupacji hitlerowskiej w Krakowie. Aresztowany i przewieziony do KL Auschwitz, 25.03.1942 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 27239. Zginął 4.07.1942 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 13779/1942 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 17:25, określenie przyczyny zgonu to: „Phlegmone bei Körperschwäche” (flegmona przy wyczerpaniu organizmu).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 161, 651; APMA-B Księga zgonów, t. 10, s. 275; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GAZDA MARCELI,

Więzień więzienia w Bielsku, obozu pod Rostokiem, w Bielsku.

Urodzony 15.01.1895 r. w Czechowicach pow. bielski, syn Józefa i Zuzanny. Po ukończeniu szkoły powszechnej, mając 14 lat, podjął praktykę zawodową w laboratorium chemicznym (Schotnica) w Dziedzicach, a następnie pracę zarobkową w rafinerii w Dziedzicach. Od 1913 r. należał do Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, zaś od 1914 r. wcielony do cieszyńskiego legionu (2 kompania, 3 pułk, II Brygada) i wyjechał walczyć w okolice Wołynia. W bitwie pod Rarańczą został ranny, a w kolejnej walce pod Kaniowem dostał się do niewoli niemieckiej i więziony był w obozie pod Rostokiem.

Zbiegł z tego obozu w 1918 r. i do końca wojny ukrywał się pod fałszywym nazwiskiem Jeziorański. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej ponownie wstąpił do wojska polskiego – wyruszył na front przeciwko Czechom. Gdy sytuacja z Czechami się ustabilizowała, przeniosł się (na własną prośbę) do 3 p.s.p. w Bielsku (był w stopniu chorążego). Mieszkał przez rok w Bielsku, a od 1938 r. przeniósł się ponownie do Zabrzega. W 1939 r. ze względu na zły stan zdrowia przeszedł na emeryturę. Po wybuchu drugiej wojny światowej uchodził wraz z rodziną w głąb kraju. Wróciwszy z ewakuacji, został natychmiast aresztowany i więziony w Bielsku. Cieżko zachorował w więzieniu, więc zwolniono go do domu. Niestety, nasilająca się choroba serca bez możliwości leczenia się jako Polak (odmówił przyjęcia volkslisty) spowodowała zgon 10.01.1944 r. Odznaczony trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Krzyżem Niepodległości oraz Orderem Virtuti Militari

Bibliografia: J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 69.

 

GĄSIOREK ALOJZY,

Zginał bez wieści na robotach przymusowych.

Mieszkaniec Porąbki pow. bialski. W okresie okupacji hitlerowskiej, był jednym z około 150 osób wywiezionych do robót przymusowych na terenie Niemiec. Tam zginął bez wieści – brak innych informacji o tej osobie.

Bibliografia: Praca Zbiorowa Ku pamięci rodakom z Porąbki, 2008 r., s. 26.

 

GĄSIOREK ANNA,

Więźniarka gestapo w Bielsku – nie ustalono nazwy obozu.

Mieszkanka Porąbki pow. bialski. Aresztowana i po przetrzymaniu w areszcie gestapo w Bielsku przesłana do obozu – lecz nie jest znana nazwa obozu do którego ją przesłano i gdzie zginęła.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GĄSIOREK JÓZEF,

Więzień w Berlinie.

Urodzony 12.02.1912 r. w Mesznej gmina wilkowice, pow. bielski, syn Andrzeja i Marii z d. Trzopek, mieszkaniec Mesznej. W okresie okupacji hitlerowskiej wysłany przez Arbeitsamt na roboty przymusowe do Niemiec, tam aresztowany i uwięziony w Berlinie (Neukolu). Zginął 15.09.1941 r. o godz. 14:20.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GEMBALA JÓZEF,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 21815.

Urodzony 5.02.1925 r. w Mesznej gmina Wilkowice, pow. bielski. Syn Józefa i Marii z d. Waluś, zamieszkały w Szczyrku pow. bielski. W okresie okupacji hitlerowskiej (w 1941 r.) wysłany na roboty przymusowe do Niemiec, skąd uciekł w sierpniu 1941 r. Aresztowany za ucieczkę i po osadzeniu w areszcie gestapo w Bielsku, przewieziony do KL Auschwitz, 16.10.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 21815. Zwolniony z obozu przez usilne starania rodziny, został zobowiązany przez gestapo do pracy przymusowej u „Josephy” w Bielsku, gdzie pracował do wyzwolenia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 743; Deklaracja osobowa Koła Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych im. J. Kilińskiego w Bielsku-Białej.

 

GENSCHKA LEOPOLD,

Więzień więzienia w Bielsku, Berlinie, Wrocławiu, Rawiczu, Miejskiej Górce.

Urodzony 12.05.1920 r. w Dziedzicach pow. bielski. Aresztowany z powodu wystąpień przeciw Niemcom w 1939 r., skazany na 3 lata i 2 miesiące obozu karnego. Więziony w więzieniu w Bielsku, Berlinie, Wrocławiu. Następnie, przesłany do więzienia w Rawiczu gdzie przebywał od 23.01.1940 r. zmarł 11.01.1945 r. – w więzieniu w Miejskiej Górce k.Rawicza.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GERWIN ARTUR ks. ewang.,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Dachau nr 22807, KL Sachsenhausen.

Urodzony 13.09.1909 r. w Łomży. Po ukończeniu studiów teologicznych, 11.10.1931 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Od 1933-1939 r. był proboszczem w Jaworzu pow. bielski. Od 1939 do 1961r. był drugim proboszczem w Cieszynie. W okresie okupacji hitlerowskiej zaangażował się w działalność ruchu oporu – kierownik placówki ZWZ w Jaworzu. Aresztowany i po osadzeniu w areszcie gestapo w Bielsku, przewieziony następnie do KL Sachsenhausen, skąd 14.12.1940 r. przeniesiono go do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 22807. Zwolniony z obozu 9.08.1941 r., otrzymał nakaz pracy jako robotnik w zakładach zbrojeniowych w Kędzierzynie. Skutki pobytu w obozach spowodowały wielki uszczerbek na zdrowiu – po wojnie wielokrotnie poddawany był zabiegom chirurgicznym. Powróciwszy do względnej kondycji zdrowotnej, dzięki dłuższej i skutecznej rekonwalestencji, został proboszczem w Cieszynie oraz radcą Konsystorza Koscioła Ewangelicko-Augsburskiego. Zmarł w 1967 r.

Bibliografia: W cieniu Śmierci Ewangelicy – ofiary prześladowań w czasie II wojny światowej, praca zbiorowa Warszawa 1970 r. s. 21; J. Domagała Ci, którzy przeszli przez Dachau (Duchowni w Dachau), wyd. PAX Warszawa 1957 r., s. 259; M. Heller Ruch oporu na Śląsku Cieszyńskim, Opole 1982 r. s.54.

 

GIBAS IGNACY,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr E-1265.

Urodzony 8.04.1908 r. w Porąbce pow. bialski, syn Jana i Katarzyny, zamieszkały w Porąbce. Aresztowany, osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie przewieziony do KL Auschwitz, w lutym 1942 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień „wychowawczy” nr E-1265. Zginął 21.03.1942 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 3173/1942 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 16:55, określenie przyczyny zgonu to: „Herzschlag“ (zawał serca).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 783; APMA-B Księga zgonów, t. 3, s. 171.

 

GICHNER GIZELA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Mieszkanka Zabrzega. Aresztowana i po krótkim przetrzymaniu w areszcie gestapo w Bielsku przewieziona do KL Auschwitz i tam zginęła.

Bibliografia: J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 238; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GICHNER RÓŻA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Mieszkanka Zabrzega. Aresztowana i po krótkim przetrzymaniu w areszcie gestapo w Bielsku przewieziona do KL Auschwitz i tam zginęła.

Bibliografia: J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 238; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GIEŁDON WŁADYSŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 151388, KL Buchenwald.

Urodzony 3.05.1922 r. w Białej. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, 21.09.1943 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 151388. Następnie, przeniesiony 29.08.1944 r. do KL Buchenwald. Mimo ciężkich warunków panujących w obu obozach, przeżył i odzyskał wolność 11.04.1945 r.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 401.

 

GIZA EMIL,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Dachau, KL Mauthausen.

Urodzony 25.04.1913 r. w Ligocie gmina Czechowice, pow. bielski. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Pszczynie, a pracę nauczyciela rozpoczął w Imielinie pow. tyski. W chwili wybuchu drugiej wojny światowej przebywał we Lwowie wraz z żoną (także nauczycielką). W czasie okupacji wrócił do Ligoty, został aresztowany i po przetrzymaniu w areszcie gestapo w Bielsku przewieziony do KL Dachau, a później do KL Mauthausen, gdzie zginął 12.09.1940 r.

Bibliografia: Sz. Kędtryna, A. Szefer Nauczyciele śląscy polegli i zamordowani w latach hitlerowskiej okupacji, Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1971, s. 55.

 

GLUZA JAN,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 23662, nr E-671.

Urodzony 12.10.1912 r. w Buczkowicach pow. bielski. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, 4.11.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 23662, a następnie zmieniono mu kategorię na więźnia „wychowawczego” nr E-671. Odzyskał wolność 5.02.1942 r. – zwolniony z obozu.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 755.

 

GŁOWACKI JAN,

Więzien gestapo w Bielsku, KL Dachau, KL Mauthausen-Gusen.

Urodzony 8.02.1915 r. w Górkach Wielkich pow. cieszyński, syn Wincentego i Ewy z d. Pomper, mieszkaniec Jaworza. Przed wojną urzędnik w fabryce „Lenko”, społecznik, członek miejscowego chóru, Organizacji Społeczno – Wychowawczej „Strzelec”. W 1936 r. powołany do odbycia służby wojskowej – stacjonował w jednostce na Kresach Wschodnich. Stamtąd brał udział w kampanii wrześniowej 1939 r.

Dostawszy się do niewoli niemieckiej, uciekł podczas przemieszczania jeńców z jednego obozu do innego. Po powrocie do Jaworza w październiku 1939 r. aresztowany przez gestapo i z aresztu w Bielsku przewieziony do KL Dachau (gdzie przebywał przez trzy miesiące). Z tego obozu przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Przebywał w KL Mauthausen z innymi więźniami z Jaworza – Antonim Kołodziejem, Antonim Hellerem, Antonim Maziarskim. Skutkiem usilnych starań rodziny – odzyskał wokność, zwolniony z obozu w 1941 r. Zaraz po wojnie pracował jako wójt gminy Jaworze. Zmarł w 1977 r.

Bibliografia: Relacja (z dn. 10.09.2008 r.) żony – Emilii Głowackiej, Informacja L. Sztwiorok.

 

GŁÓWKA MARIAN,

Więzień gestapo w Bielsku, aresztu w Cieszynie, KL Dachau.

Mieszkaniec Straconki – obecnie dzielnica Bielska-Białej. Aresztowany 24.04.1940 r., osadzony w areszcie gestapo w Bielsku a stamtąd przewieziony do Cieszyna (fabryki mebli gietych „Mundus” w Cieszynie), gdzie w przejściowym areszcie śledczym był przesłuchiwany. Następnie, przetransportowany do KL Dachau. Nieznany jest dalszy los tego wieźnia.

Bibliografia: J. Polak i M. Tomiczek Bielsko-Biała Straconka, wyd. Bielsko-Biała 1994 r. s. 63.

 

GŁUCH JOANNA,

Więzień KL Auschwitz.

Urodzona 15.09.1922 r. w Jaszczurowej pow. bielski, córka Władysława i Marii z d. Warmus, zamieszkała w okresie okupacji w Uniejowicach pow. złotoryjski. Aresztowana i w transporcie zbiorowym z Wrocławia przewieziona do KL Auschwitz, 8.11.1943 r. zarejestrowana w obozowej ewidencji jako więźniarka nr 67194. Zginęła 5.12.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 33467/1943 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarła o godz. 7:15, określenie przyczyny zgonu to: „beiderseitige Lungenentzündung“ (obustronne zapalenie płuc).

Bibliografia: APMA-B Księga zgonów, t. 23, s. 465.

 

GNATEK STANISŁAWA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, obozu – nieznana nazwa.

Urodzona 19.06.1924 r. w Szczurowej pow. brzeski, córka Bartłomieja i Marii z d. Pudełek, zamieszkała w Komorowicach Krakowskich. Niepełnosprawna – chora na niedowład nóg. Aresztowana w lipcu 1943 r. i uwięziona w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie wywieziona do obozu którego nazwy nie można ustalić – tam zginęła w 1943 r.

Bibliografia: Informacja brata – Tadeusza Gnatek; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GODYŃ PAWEŁ,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Mauthausen-Gusen.

Urodzony 23.05.1884 r., kierownik Publicznej Szkoły Powszechnej w Bestwinie gmina Czechowice, pow. bielski. Aresztowany w początkowym okresie okupacji tj. w kwietniu 1940 r. w Bestwinie, osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Mauthausen-Gusen. Tam zginął 13.10.1940 r.

Bibliografia: Sz. Kędtryna, A. Szefer Nauczyciele śląscy polegli i zamordowani w latach hitlerowskiej okupacji, Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1971, s. 56; M. Walczak Ludzie nauki i nauczyciele polscy podczas II wojny światowej. Księga strat osobowych, Warszawa 1995 r. s. 304; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; Zbiory dokumentów K.Wójtowicza (poz. 66 wykazu).

 

GOETZLINGER ELSA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Urodzona 7.12.1900 r. w Wilkowicach pow. bielski. Aresztowana, przetrzymana w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziona do KL Auschwitz, zginęła 10.10.1942 r.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GOLEC ANTONI,

Więzień KL Auschwitz nr 95208, KL Mauthausen.

Urodzony 11.03.1919 r. w Moszczanicy pow. żywiecki, syn Jana i Heleny z d. Lejawa, zamieszkały w Bielsku. We wrześniu 1941 r. aresztowany w łapance w Żywcu. Wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec – skąd uciekł. Ponownie złapany, zatrudniony został jako pracownik przymusowy w zakładach „Meserschmitt’a”. Tam wstąpił do organizacji konspiracyjnej ZWZ. Aresztowany przez zdradę 29.12.1942 r. i w transporcie zbiorowym wywieziony do KL Auschwitz, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 95208. Następnie, przewieziony do KL Mauthausen nr 12873/46691. 5.05.1945 r. doczekał wyzwolenia przez wojska amerykańskie.

Bibliografia: Deklaracja osobowa Koła Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych im. J. Kilińskiego w Bielsku-Białej.

 

GOLENIOWSKI STANISŁAW,

Więzień KL Auschwitz nr 7573, KL Ravensbrück nr 9771.

Urodzony 9.09.1921 r. w Sanoku. Do szkoły podstawowej a później gimnazjum i liceum uczęszczał w Bielsku i Białej. Do ZHP wstąpił w 1933 r. w Szkole im. T. Kościuszki w Białej, zaś dalszą działalność harcerską prowadził już w Gimnazjum i Liceum im. J. Piłsudskiego w Bielsku, uczestnik Jubileuszowego zlotu w Spale. Na tydzień przed wybuchem wojny, został przydzielony do służby wartowniczej w gimnazjum i pełnił tę służbę do 2.09.1939 r.

Aresztowany za działalność konspiracyjną i przewieziony do KL Auschwitz, 18.12.1940 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 7573. Przebywał w obozie do sierpnia 1944 r., pracując w 1940-1941 r. w komandzie „Bauhoff” i DAW. W 1941-1942 w IG Farbenindustrie, „Bunawerke” w Dworach k/Oświęcimia. W tym też okresie zachorował na tyfus plamisty, ale dzięki troskliwej opiece współwięźniów wyzdrowiał (wrócił do pracy w DAW). W sierpniu 1944 r. przesłany transportem zbiorowym do KL Ravensbrück i tam zarejestrowany jako więzień nr 9771. Zbiegł z transportu ewakuacyjnego pod koniec kwietnia 1945 r., a po zakończeniu wojny wrócił do Bielska, pracował do 1981 r. w Zakładzie „Befared” i stamtąd przeszedł na emeryturę. W roku 1986 został odznaczony „Krzyżem Oświęcimskim”.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 65; wg dostarczonego życiorysu.

 

GOLONKA JÓZEFA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, więzienia w Mysłowicach, KL Auschwitz.

Mieszkanka Bielsku (lub Białej). W okresie okupacji hitlerowskiej zaangażowana w działalność ruchu oporu – w organizacji konspiracyjnej ZWZ/AK w Bielsku. Przez zdradę, aresztowana wraz z innymi członkmi tej organizacji i wpierw przetrzymana w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziona do więzienia śledczego w Mysłowicach. Po śledztwie przesłana do KL Auschwitz. Zginęła przez rozstrzelanie 25.01.1943 r. wraz z innymi żołnierzami AK inspektoratu bielskiego, obwodu żywieckiego, obwodu oświęcimskiego (rozstrzelanie odbyło się najprawdopodobniej w obozie macierzystym – w komorze gazowej krematorium 1).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 675; D. Czech Kalendarz wydarzeń w KL Auschwitz, Oświęcim 1992 r, s. 329; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GOŁUCH JULIA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, więzienia w Katowicach.

Urodzona w 1894 r. w Bielsku. Aresztowana i z aresztu gestapo w Bielsku, przewieziona do wiezienia w Katowicach, gdzie zginęła 12.01.1943 r. – przez ściącie gilotyną.

Bibliografia: „Więzienia hitlerowskie na Śląsku, w Zagłebiu Dąbrowskim i w Częstochowie 1935-1945”, Śląski Instytut Wydawniczy, Katowice 1983 r., s. 37; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GOŁY STANISŁAW,

Więzień Polenlagru 92 Katscher.

Urodzony 4.05.1933 r. w Wilkowicach pow. bielski, syn Stefana i Marii z d. Chmura, zamieszkały w Bielsku. W sierpniu 1942 r. wysiedlony wraz z rodzicami z rodzinnego gospodarstwa i w transporcie zbiorowym przewieziony do niemieckiego obozu dla Polaków – Polenlagru 92 Katscher w Kietrzu woj. opolskie, gdzie przebywał do marca 1943 r. Następnie, przetransportowany został do pracy przymusowej w Głogowie – pracował przy różnych robotach drogowych do zakończenia okupacji.

Bibliografia: Deklaracja osobowa Koła Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych im. J. Kilińskiego w Bielsku-Białej.

 

GORYL FRANCISZEK,

Więzień więzienia w Katowicach.

Urodzony w 1895 r. w Bielsku. Aresztowany w początkowym okresie okupacji hitlerowskiej, więziony w Katowicach i tam zginął 15.11.1941 r. – przez ścięcie gilotyną.

Bibliografia: Więzienia hitlerowskie na Śląsku, w Zagłebiu Dąbrowskim i w Częstochowie 1935-1945, Śląski Instytut Wydawniczy, Katowice 1983 r., s. 32; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GÓRA STANISŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 24759, nr E-834.

Urodzony 4.02.1913 r. w Starej Wsi gmina Wilamowice, pow. bialski, syn Franciszka i Tekli z d. Mikoda, zamieszkały w Zabrzegu pow. bielski. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, 19.12.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidecnji jako więzień nr 24759, a następnie zmieniono jego status na więźnia „wychowawczego” nr E-834, zginął 19.01.1942 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 312/1942 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 19:15, określenie przyczyny zgonu to: „akuter Magendarmkatarrh“ (ostry katar/nieżyt żołądkowo-jelitowy).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 762; J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 238/38; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; PMA-B Księga zgonów, t. 1, s. 312.

 

GÓRKA TEOFIL,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Gross-Rosen nr 9055.

Urodzony 20.11.1904 r. w Kamionnej pow. bochnieński, syn Błażeja i Marii z d. Pądel, zamieszkały w Wilkowicach pow. bielski. Aresztowany 29.10.1944 r. i po przetrzymaniu w areszcie gestapo w Bielsku przewieziony do KL Gross-Rosen, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 9055. Zginął w styczniu 1945 r.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GÓRNY ANDRZEJ,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 85498.

Urodzony 29.10.1912 r. w Rybarzowicach gmina Buczkowice, pow. bielski, syn Józefa i Franciszki z d. Kubica, zamieszkały w Rybarzowicach. Aresztowany przez gestapo w Bielsku przewieziony do KL Auschwitz, 6.01.1943 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 85498. Zginął 3.03.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 13259/1943 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 18:15, określenie przyczyny zgonu to: „beiderseitige Pneumonie“ (obustronne zapalenie płuc).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 247; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 9, s. 1231.

 

GÓRNY ANTONI,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 120381.

Mieszkaniec Rybarzowic gmina Buczkowice, pow. bielski. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie przewieziony do KL Auschwitz, 7.05.1943 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 120381. Następnie, wypisany 20.06.1944 r. – prawdopodobnie wysłany do innego obozu, którego nazwy nie udało się ustalić

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 337; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidziai.

 

GÓRNY JÓZEF, pseud. „Roland”,

Więzień gestapo w Bielsku, więzienia w Mysłowicach.

Urodzony 19.07.1901 r. w Mikuszowicach, zamieszkały Komorowicach Krakowskich, pow. bialski. Zawodowy sierżant Wojska Polskiego. Podczas okupacji niemieckiej z-cą komendanta AK w powiecie Biała Krakowska (pseud. „Roland”). Aresztowany razem z żoną w 1943 r. „za przygotowywanie zdrady stanu i przynależność do organizacji konspiracyjnej”. Wpierw przetrzymani w areszcie gestapo w Bielsku a stamtąd przewiezieni w transporcie zbiorowym do więzienia śledczego w Mysłowicach. Wyrokiem sądu doraźnego z 27.01.1944 r., Józef został skazany na śmierć. Wyrok wykonano 30.01.1944 r. w publicznej egzekucji w Jeleśni (skazani na powieszenie to: Józef Górny, Jan Bigos, Stefan Dudek, Alojzy Hamerlak, Michał Kąkol, Józef Łaszczak, Józef Szczygielski, Franciszek Waluś, Tadeusz Waluś, Władysław Waluś).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 701; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; D. Czech, Kalendarz wydarzeń w KL Auschwitz, Oświęcim 1992 r, s. 610; Władysław Latkiewicz, Pamięć zbrodni przekazujemy pokoleniom. Egzekucja w Gilowicach Karta Groni 1989 – Nr XIV; Informacja od J. Murańskiego.

 

GÓRNY WALERIA z d. NYCZ,

Więźniarka gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 66652.

Mieszkanka Komorowic Krakowskich pow. bialski, żona Józefa – straconego w egzekucji publicznej w Jeleśni. W okresie okupacji hitlerowskiej, zaangażowana w działalność ruchu oporu – łączniczka AK Obwód Bielski. Aresztowana razem z mężem, przetrzymana w areszcie gestapo w Bielsku, następnie przewieziona do KL Auschwitz, zarejestrowana w obozowej ewidencji jako więźniarka nr 66652. Zginęła 11.01.1944 r.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia.

 

GRABCZA ALOJZY,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr E-181.

Urodzony 26.10.1916 r. w Czechowicach pow. bielski. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, następnie przewieziony do KL Auschwitz, 1.09.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień „wychowawczy” nr E-181. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 734; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GRABOWSKI MIECZYSŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 22321, nr E-428.

Urodzony 24.03.1905 r. w Kobiernicach gmina Porąbka pow. bialski. Aresztowany przez gestapo w Bielsku i przewieziony do KL Auschwitz, 28.10.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 22321, a następnie zmieniono jego status na więźnia „wychowawczego” nr E-428. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 744.

 

GRABSKI LEON ks.,

Więzień więzienia Montelupich, KL Auschwitz nr 25459.

Urodzony 13.05.1915 r. w Międzybrodziu Bialskim pow. bialski, syn Karola i Katarzyny z d. Pyrtek, świącenia kapłańskie przyjął w 1940 r., wikary parafii Gdów k.Wieliczki. Aresztowany 23.08.1941 r. za powielanie i kolportaż tajnej gazetki, uwięziony w więzieniu Montelupich w Krakowie, a następnie przesłany do KL Auschwitz, 10.01.1942 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 25459. Zginął 9.03.1942 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 2205/1942 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 16:00, określenie przyczyny zgonu to: „Grippe bei Körperschwäche“ (grypa przy wyczerpaniu organizmu).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 147; Ks. W. Jacewicz i ks. J. Woś Martyrologium Polskiego Duchowieństwa Rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską 1939-1945, Warszawa 1978 r., s. 98; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 2, s. 703.

 

GRABSKI STANISŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr E-1132.

Urodzony 31.08.1923 r. w Międzybrodziu Bialskim, syn Stanisława i Marii z d. Adamaszek. Aresztowany za ucieszkę z robót przymusowych, osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie przewieziony do KL Auschwitz, w styczniu 1942 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień „wychowawczy” nr E-1132. Odzyskał wolność 30.01.1943 r. – zwolniony z obozu.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 776; Deklaracja osobowa Koła Związku Kombatantów i Osób Represjonowanych im. J. Kilińskiego w Bielsku-Białej.

 

GRACA JAN,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Urodzony 29.04.1904 r. w Pewli Małej pow. żywiecki, mieszkaniec Jasienicy pow. bielski. Aresztowany, wpierw przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, następnie przewieziony do KL Auschwitz i tam zginął 1.07.1943 r.

Bibliografia: Informacja L. Sztwiorok.

 

GRUDZIEŃ ROBERT,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Urodzony 21.10.1921 r. w Jasienicy pow. bielski, syn Franciszka i Heleny z d. Szoblik, zamieszkały w Jasienicy. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął 22.10.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 30867/1943 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 11:32, określenie przyczyny zgonu to: „plötzlicher Herztod“ (nagły zawał serca).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 695, 1129; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 21, s. 843.

 

GRUDZIEŃ WIKTOR,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 114670.

Urodzony 13.02.1917 r. w Jasienicy pow. bielski, syn Franciszka i Heleny z d. Soblik. Zamieszkały w okresie okupacji w Cieszynie i tam aresztowany 13.02.1943 r. pod zarzutem przynależności do Polskiej Partii Robotniczej. Przetrzymywany był w więzieniu w Cieszynie, a następnie przwieziony do KL Auschwitz – gdzie na czas trwania śledztwa przebywał w bloku nr 2a. Po śledztwie przekazany 12.04.1943 r. na pobyt w obozie, zarejestrowany w ewidencji obozowej jako więzień nr 114670. Zginął 2.06.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 23365/1943 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 18:05, określenie przyczyny zgonu to: „plötzlicher Herztod“ (nagły zawał serca).

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 682; Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 16, s. 851; Ankieta z dn. 4.07.2001 r. wypełniona przez córkę W. Grudnia – Krystynę Grudzień-Suchy (sygn.: Mat./18278, nr inw. 177671).

 

GRUNNER MAURYCY,

Więzień KL Auschwitz.

Urodzony 7.01.1896 r. w Zabrzegu pow. bielski, syn Jakuba i Marii, zamieszkały w Vincennes – Francja. Aresztowany i w transporcie zbiorowym z Francji przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął 24.07.1942 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 16519/1942 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 15:10, określenie przyczyny zgonu to: „Herzklappenfehler” (niedomykalność zastawek serca).

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; APMA-B Księga zgonów, t. 12, s. 9.

 

GRUSZCZYK ADOLF,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr E-422.

Urodzony 10.02.1918 r. w Roztropicach gmina Jasienica, pow. bielski. Aresztowany, wpierw osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, następnie przewieziony do KL Auschwitz, 28.10.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień „wychowawczy” nr E-422. Odzyskał wolność 5.02.1942 r. – zwolniony z obozu.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 744.

 

GRUSZCZYK JAN,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 26859.

Urodzony 23.12.1894 r. w Bielsku. Aresztowany i wpierw osadzony w areszcie gestapo w Bielsku, następnie przewieziony do KL Auschwitz, 17.03.1942 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 26859. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 158.

 

GRUSZECKA IRENA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, więzienia w Katowicach.

Urodzona w 1924 r. w Bielsku. Aresztowana, przetrzymana w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziona do więzienia gestapo w Katowicach, gdzie zginęła 21.05.1945 r. – przez ściecie gilotyną.

Bibliografia: Więzienia hitlerowskie na Śląsku, w Zagłebiu Dąbrowskim i w Częstochowie 1935-1945, Śląski Instytut Wydawniczy, Katowice 1983 r., s. 39.

 

GRUSZKA BRONISŁAWA,

Więźniarka Polenlagru nr 40 we Frysztacie.

Urodzona w 1926 r. w Jasienicy pow. bielski córka Józefa i Stefanii, mieszkanka Jasienicy. W okresie okupacji hitlerowskiej, wraz z rodzicami i rodzeństwem we wrześniu 1943 r. wysiedlona z rodzinnago gospodarstwa i przewieziona do niemieckiego obozu dla Polaków – Polenlagru nr 40 we Frysztacie. Stamtąd, cała rodzina wywieziona była do Generalnej Guberni – Brzęczkowice, gdzie do wyzwolenia w 1945 r. pracowali przymusowo u niemieckiego obszarnika (bauera).

Bibliografia: Informacja członków rodziny B. i G. Gruszka.

 

GRUSZKA JÓZEF,

Więzień Polenlagru nr 40 we Frysztacie.

Urodzony w 1890 r. w Jasienicy pow. bielski, mieszkaniec Jasienicy. Uczestnik pierwszej wojny światowej, dosłużył się stopnia oficerskiego w wojsku austryjackim, w okresie międzywojennym – w latach 20-tych założyciel Kółka Rolniczego w Jasienicy, następnie prezes Powiatowego Kółka Rolniczego, w latach 30-tych poseł na Sejm Śląski, w 1937 r. wójt gminy Jasienica. Na początku okupacji hitlerowskiej, współzałożyciel organizacji konspiracyjnej ZWZ/AK w Jasienicy.

(Zebranie odbyło się 20.10.1939 r. w stróżówce Polskiego Gimnazjum w Bielsku). We wrześniu 1943 r. wraz z rodziną wysiedlony z rodzinnego gospodarstwa i przewieziony do niemieckiego obozu dla Polaków – Polenlagru nr 40 we Frysztacie. Stamtąd, cała rodzina wywieziona była do Generalnej Guberni – Brzęczkowice, gdzie do wyzwolenia w 1945 r. pracowali przymusowo u obszarnika niemieckiego. Po powrocie do swojego gospodarstwa – było ono do tego stopnia zniszczone, że cała rodzina do 1950 r. zamieszkiwała w baraku – przystosowanym na mieszkanie.

Bibliografia: Informacja członków rodziny B. i G. Gruszka; J.Kubaczka, 700 lat Jasienicy,Kraków 2005 r.

 

GRUSZKA MIECZYSŁAW,

Więzień Polenlagru nr 40 we Frysztacie.

Urodzony w 1928 r. w Jasienicy, syn Józefa i Stefanii, zamieszkały w Jasienicy. W okresie okupacji hitlerowskiej, wraz z rodzicami i rodzeństwem we wrześniu 1943 r. wysiedlony z rodzinnago gospodarstwa i przewieziony do niemieckiego obozu dla Polaków – Polenlagru nr 40 we Frysztacie. Stamtąd, cała rodzina wywieziona była do Generalnej Guberni – Brzęczkowice, gdzie do wyzwolenia w 1944 r. pracowali przymusowo u obszarnika niemieckiego.

Następnie – do wyzwolenia (w 1945 r.) Mieczysław wywieziony został do kopania rowów przeciwczołgowych.

Bibliografia: Informacja członków rodziny B. i G. Gruszka.

 

GRUSZKA STANISŁAW,

Więzień Polenlagru nr 40 we Frysztacie.

Urodzony w 1920 r. w Jasienicy, syn Józefa i Stefanii, zamieszkały w Jasienicy. W okresie okupacji hitlerowskiej, wraz z rodzicami i rodzeństwem we wrześniu 1943 r. wysiedlony z rodzinnago gospodarstwa i przewieziony do niemieckiego obozu dla Polaków – Polenlagru nr 40 we Frysztacie. Stamtąd, cała rodzina wywieziona była do Generalnej Guberni – Brzęczkowice, gdzie do wyzwolenia w 1945 r. pracowali przymusowo u obszarnika niemieckiego.

Dodać należy, że Stanisław po 1945 r. za sympatyzowanie i przynależność do Stronnictwa Ludowego – Mikołajczyka, był prześladowany i aresztowany przez organa UB.

Bibliografia: Informacja członków rodziny B. i G. Gruszka.

 

GRUSZKA STEFANIA,

Więźniarka Polenlagru nr 40 we Frysztacie.

Urodzona w 1895 r. w Jasienicy pow. bielski, żona Józefa. We wrześniu 1943 r. wraz z mężem i dziećmi: Sławomirem, Bronisławą oraz Mieczysławem – wysiedleni z rodzinnego gospodarstwa i przewieziona do niemieckiego obozu dla Polaków – Polenlagru nr 40 we Frysztacie. Stamtąd, cała rodzina wywieziona była do Generalnej Guberni – Brzęczkowice, gdzie do wyzwolenia w 1945 r. pracowali przymusowo u obszarnika niemieckiego.

Bibliografia: Informacja członków rodziny B. i G. Gruszka;

 

GRYGIERCZYK FRANCISZEK,

Więzień gestapo w Bielsku, więzienia w Katowicach.

Urodzony w 1907 r. w Czechowicach pow. bielski, robotnik. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony został do więzienia w Katowicach, gdzie zginął 3.12.1942 r. – przez ścięcie gilotyną.

Bibliografia: Więzienia hitlerowskie na Śląsku, w Zagłebiu Dąbrowskim i w Częstochowie 1935-1945, Śląski Instytut Wydawniczy, Katowice 1983 r., s. 36.

 

GRYGIERCZYK HENRYKA,

Więźniarka gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr E-600.

Urodzona 23.09.1925 r. w Czechowicach pow. bielski. Zbiegła z robót przymusowych w Niemczech i w początkach kwietnia 1943 r. została aresztowana. Przez 10 dni przetrzymywano ją w więzieniu we Wrocławiu, skąd przewieziona została do KL Auschwitz, zarejestrowana jako więźniarka „wychowawcza” nr EH-600. Odzyskała wolność 11.09.1944 r. – zwolniona z obozu.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 1073; Ankieta z dn 13.02.1968 r. osobiście wypełniona przez H. Grygierczyk po zamążpójściu Nowak (sygn.: Mat./6554, nr inw. 152993).

 

GRYGIERCZYK WIKTOR,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Buchenwald.

Urodzony 4.07.1921 r. w Bielsku-Kamienicy, syn Jana i Jadwigi z d. Szweda. Aresztowany w pierwszych dniach okupacji hitlerowskiej tj. 16.10.1939 r. za zdecydowaną manifestację propolskości i przesłany przez gestapo w Bielsku do KL Buchenwald. Tam zginął 21.03.1940 r.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; Informacja kuzynki M. Żyglewicz..

 

GRYGIERCZYK WŁADYSŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, więzienia w Katowicach.

Urodzony w 1906 r. w Czechowicach pow. bielski, robotnik. Aresztowany i następnie przewieziony przez gestapo w Bielsku do więzienia w Katowicach, gdzie zginął 3.12.1942 r. – przez ścięcie gilotyną.

Bibliografia: Więzienia hitlerowskie na Śląsku, w Zagłebiu Dąbrowskim i w Częstochowie 1935-1945, Śląski Instytut Wydawniczy, Katowice 1983 r., s. 36.

 

GRZYB MARIAN,

Zamordowany przez hitlerowców.

Urodzony 14.11.1914 r. w Krakowie, syn Teofila i Julii z d. Kmiecik. Ukończył Szkołę Powszechną w Dziedzicach, a następnie zatrudniony na kolei – pracował w węźle kolejowym w Dziedzicach. Od 1928 r. był harcerzem – w Szkole Powszechnej w Dziedzicach. Od marca 1938 do maja 1939 r. odbywał służbę wojskową. Walczył w kampanii wrześniowej w 3 Pułku Podlaskim. W dniu Święta Zmarłych – 1.11.1939 r., harcerze z Czechowic i Dziedzic postanowili zgodnie z przedwojennym zwyczajem złożyć na grobie powstańców śląskich wieniec z biało-czerwonymi szarfami.

Wśród miejscowych Niemców wzbudziło to wściekłość. Powiadomili policję, lecz nie udało się aresztować harcerzy – sprawców tego czynu, gdyż zdążyli uciec. Podejrzany o udział w tej akcji Marian Grzyb, jeszcze tego samego dnia został aresztowany, a w drodze na gestapo próbował ucieczki. Niestety, podczas ucieczki został śmiertelnie postrzelony (siedmioma kulami). Następnego dnia rodzina została powiadomiona przez policję o możliwości zabrania ciała, ale zakazano urządzania oficjalnej ceremonii pogrzebowej. Był pierwszą ofiarą okupanta hitlerowskiego na terenie Czechowic i Dziedzic.

Bibliografia: Wszystko, co nasze, (Harcerska Martyrologia Na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim w latach II wojny światowej) Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1983, s. 46; Dokument Komendy Chorągwi Bielskiej ZHP wydany w związku z odsłonięciem w Cieszynie Symbolicznej Mogiły Harcerek i Harcerzy Podbeskidzia – ofiar i następstw II wojny światowej, Wykaz Nr 1 – 1989 r., s. 3; Hufcowa Komisja Historyczna Wydarzenia i fakty z dziejów ZHP w Czechowicach-Dziedzicach (1910-1939), Wyd. Związek Harcerstwa Polskiego Komenda Hufca im. Braterstwa Broni w Czechowicach-Dziedzicach – 1987 r., s. 11; Życiorysy harcerek i harcerzy z hufców Biała Krakowska i Bielsko którzy oddali życie, za Ojczyznę w latach 1939-1945. Praca zbiorowa Kręgu Instruktorskiego „Seniorów” przy Beskidzkim Hufcu ZHP w Bielsku-Białej, 1981 r., s. 35 – 38,

 

GRZYWA ANTONI,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 20344, nr E-195.

Urodzony 11.04.1920 r. w Dankowicach gmina Wilamowice, pow. bielski. Aresztowany przez gestapo w Bielsku i przewieziony do KL Auschwitz, 1.09.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 20344, a następnie zmieniono jego status na więźnia „wychowawczego” nr E-195. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 735.

 

GUTAN STANISŁAW,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz nr 21354, nr E-322.

Urodzony 6.11.1925 r. w Czechowicach pow. bielski. Aresztowany, przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a następnie przewieziony do KL Auschwitz, 3.10.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 21354, a następnie zmieniono jego status na więźnia „wychowawczego” nr E-322. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: I. Pająk Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 740.

 

GUTMAN ERWIN,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Mieszkaniec Zabrzega pow. bielski. Aresztowany i wpierw przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 239/42; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

 

GUTMAN FRYDERYK,

Więzień gestapo w Bielsku, KL Auschwitz.

Mieszkaniec Zabrzega pow. bielski. Aresztowany i wpierw przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, gdzie zginął.

Bibliografia: Kronika Beskidzka – lista ofiar mieszkańców Podbeskidzia; J. Wrzoł, Cmentarz w Zabrzegu, Zabrzeg 1995 r., s. 239/41; W zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10