Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Suplement do „Martyrologium…” Jerzego Klistały

BRASZKA JÓZEF

Więzień KL Mauthausen nr 15129.

Urodzony 13.03.1884 r. w Bestwinie. Po studiach polonistycznych na UJ w Krakowie, rozpoczął pracę jako nauczyciel w Realnym Gimnazjum TSL im. Asnyka w Bielsku. Jego lekcje cechowała wyjątkowa głębia wartości patriotycznych i humanistycznych – uczył młodzież umiłowania ziemi ojczystej i wierności ojczyźnie. Czynny członek Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, propagator spółdzielczości, prezes Banku Ludowego i Powszechnych Kółek Rolniczych, organizator bibliotek powszechnych Towarzystwa Szkoły Ludowej. Aresztowany wiosną 1940 r. i przetransportowany do KL Mauthausen, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 15129. Zginął w tym obozie 27.08.1940 r. Urnę z jego prochami sprowadzono i złożono na bestwińskim cmentarzu w dniu 13.10.1940 r.

Postscriptum: Biogram ten zmusza do refleksji nad patriotami wyjątkowej wielkości – jakim bez wątpienia był prof. Braszka. Cytuję więc to, co po latach wspomina jedna z Jego uczennic – mgr Antonina Fryniak-Kałużowa: profesor Braszka przez całe życie był siewcą. Hojnie rzucał ziarno w duszę młodzieży i pilnował, by wzrastała miłość piękna, miłość do człowieka, uwielbienie wszystkiego co szlachetne i wzniosłe. Dla tej miłości człowieka, za okazanie ludzkich uczuć sponiewieranemu, umęczonemu współwięźniowi – zginął.

Bibliografia: Broszura Towarzystwa Miłośników Ziemi Bestwińskiej Pamięci Profesora, Bestwina 1993 r.

BRODZIŃSKI STANISŁAW

Więzień w KL Auschwitz.

Urodzony 11.03.1887 r. w Sułkowie pow. będziński, syn Tomasza i Marianny z d. Skwara, zamieszkały w Grodźcu gmina Jasienica, pow. bielski. Aresztowany i przetransportowany do KL Auschwitz, gdzie zginął 15.02.1943 r. Według wystawionego aktu zgonu nr 8500/1943 – potwierdzonego przez lekarza obozowego, zmarł o godz. 20:30, określenie przyczyny zgonu to: „Herzasthma” (astma sercowa).

Bibliografia: APMA-B Księga zgonów, t. 6, s. 992.

BULARZ STANISŁAW

Więzień aresztu gestapo w Chrzanowie.

Urodzony 19.12.1919 r. w Kaniowie pow. bielski. Po ukończeniu szkoły powszechnej, nie podjął dalszej nauki – pomagając rodzicom w utrzymaniu rodzinnego gospodarstwa. Odczuwając potrzebę przynależności do zorganizowanego ruchu młodzieżowego, od 15 roku życia wstąpił do Komunistycznego Związku Młodzieży Polskiej (KZMP), rozpoczynając w ten sposób karierę przywódczą – pełniąc coraz poważniejsze funkcje w tejże organizacji. W miejscowości gdzie mieszkał, był jednymz pierwszych organizatorów walki z okupantem hitlerowskim w 1939 r. Następnie, dzięki jego inicjatywom, łącząc się z innymi grupami lewicowymi, doszło do powstania w okręgu bielskim organizacji Koło Przyjaciół Związku Radzieckiego. Poświęcał wiele czasu na działalność społeczną, uświadamiającą walory lewicowego programu organizacyjnego, był redaktorem „Biuletynu Informacyjnego”. W 1942 r. nawiązał kontakt z inicjatorami utworzenia Polskiej Partii Robotniczej (PPR) – wszedł w skład pierwszego Komitetu Organizacyjnego PPR w Bielsku. Przez krótki okres był redaktorem „Trybuny Śląska”. Aresztowany 24.12.1942 r. w Chrzanowie – gdzie czasowo przebywał. Przesłuchiwany z torturami w miejscowym areszcie gestapo, gdy eskortowano go prawdopodobnie do obozu koncentracyjnego, 28.07.1942 r., zginął śmiercią samobójczą – rzucił się pod pociąg.

Bibliografia: T. Lewczak, Wykaz ofiar mieszkańców Gminy Bestwina; Śląski Słownik Biograficzny Tom I, pod red. Jana Kantyki i w. Zielińskiego. Katowice 1977 r. s. 32.

BURIAŃSKI RUDOLF

Więzień więzienia w Brzegu, KL Auschwitz.

Urodzony 16.05.1907 r. w Olmütz, zamieszkały w Czechowicach, robotnik. Aresztowany 8.04.1942 r. i po wyroku z 8.10.1942 r. za nielegalny handel, skazany na karę 1 roku i 4 miesięcy. Wyrok ten wpierw odsiadywał w więzieniu w Brzegu, a stamtąd od 1.04.1943 r. przesłany został do KL Auschwitz. Nieznany jest dalszy los tego więźnia.

Bibliografia: A. Kurek, Czesi w więzieniach okupowanej Europy, Opole 2006 r., s. 289; w zachowanych dokumentach APMA-B nie figuruje.

CEMBALA JAKUB

Rozstrzelany przez gestapo.

Urodzony 21.09.1914 r. w Szczyrku i zamieszkały w tej miejscowości,a po jakimś czasie (po ożenieniu się) zamieszkał w Ustroniu pow. cieszyński. Kowal z zawodu. Aresztowany jako podejrzany o współpracę z ruchem oporu i partyzantami – rozstrzelany 9.11.1944 r. przez gestapo w Ustroniu.

Bibliografia: Archiwum dr med. Józefa Mazurka – zbiór 1 Bielsko.

DĄBROWSKI TADEUSZ

Więzień więzienia w Cieszynie, KL Dachau, KL Mauthausen-Gusen.

Urodzony w 1912 r., zamieszkały w Bielsku, nauczyciel. Aresztowanyi 12.04.1940 r. przetransportowany do więzienia w Cieszynie, a stamtąd do KL Dachau i dalej do KL Mauthausen-Gusen. Mimo ciężkich warunków panujących w obozach w których przebywał, przeżył i odzyskał wolność 5.05.1945 r. – wyzwolony przez wojska amerykańskie.

Bibliografia: Archiwum dr med. Józefa Mazurka – zbiór 1 Bielsko.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41