Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Suplement do „Martyrologium…” Jerzego Klistały

FINDER PAWEŁ, pseud. „Paul Reynot”, „Ryszard Mrowiec”, „Paweł”

Wiezień więzienia na Pawiaku.

Urodzony 19.09.1904 r. w Bielsku. Ukończywszy szkołę powszechną i średnią, w 1922 r. wyjechał na studia do Wiednia, a tam poprzez bezpośrednią styczność z rewolucyjnym ruchem studenckim, ugruntował swoje lewicowe zapatrywania i wstąpił do Komunistycznej Partii Austrii. Inżynier chemik. Od 1924 r. kontynuował studia we Francji, pracując pod kierunkiem prof. Fryderyka Joliot-Curie. W tym też roku wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej (FPK); współpracował z organami KC FPK. W 1928 r. wydalony z Francji za działalność polityczną, po powrocie do kraju poświęcił się wyłącznie pracy partyjnej – pełniąc funkcje sekretarza okręgowych komitetów KPP na Śląsku, w Łodzi, Warszawie. W 1933 r. wszedł do sekretariatu KC KPP. Aresztowany wielokrotnie, w 1934 r. został skazany na 12 lat więzienia i karę odsiadywał w więzieniu w Warszawie i Rawiczu. Odzyskał wolność wraz z innymi więźniami politycznymi, gdy rozpoczęła się druga wojna światowa – we wrześniu 1939 r. W okresie okupacji hitlerowskiej pracował od października 1939 do wiosny 1941 r. w Białymstoku jako przewodniczący Komisji Planowania Gospodarki. Od połowy 1941 r. przedostał się do Rosji – do Moskwy, gdzie został członkiem (powstałej w ZSRR) „Grupy Inicjatywnej”, której zadaniem było odbudowanie rozwiązanej w 1938 r. polskiej partii komunistycznej. Wrócił nielegalnie do kraju 27.12.1941 r. z Marcelim Nowotką i był współorganizatorem konspiracyjnej PPR. W 1942 r. wszedłw skład Komitetu Centralnego PPR – kierował warszawską organizacją PPR. W listopadzie 1942 r. po śmierci M. Nowotki, powierzono mu funkcję sekretarza generalnego partii. (W 1943 r. działając na rzecz stworzenia ogólnonarodowego frontu walki z okupantem, prowadził wspólnie z W. Gomółką rozmowy na ten temat z ówczesnym delegatem rządu emigracyjnego, prof. J. Pickałkiewiczem). Aresztowany 14.11.1943 r. przez gestapo w Warszawie wraz z Małgorzatą Fornalską i uwięziony na Pawiaku. Zginął 26.07.1944 r. – rozstrzelany podczas likwidacji tego więzienia.

Bibliografia: Archiwum dr med. J. Mazurka – zbiór 1 Bielsko; informacja z Encyklopedii PWN.

FIRGANEK ANTONI

Wywóz na roboty przymusowe.

Urodzony w lipcu 1908 r. w Bestwinie i zamieszkały w tej miejscowości, syn Józefa i Marii z d Witoś. Przed wojną zatrudniony w Bielsku jako ślusarz maszynowy. W okresie okupacji hitlerowskiej wysłany w 1941 r. na roboty przymusowe do Halle am Saale. Tam zginął w nieznanych okolicznościach.

Bibliografia: materiały archiwalne Muzeum w Bestwinie.

FIRGANEK JAN

Więzień KL Auschwitz nr 9496.

Urodzony 2.06.1900 r. w Bestwince pow. bielski i zamieszkały w tej miejscowości, syn Józefa i Anny z d. Żużałek. Zawodowy podoficer – starszy sierżant Wojska Polskiego 3 psp. Bielsko. Aresztowany początkiem czerwca i wpierw przetrzymany w areszcie gestapo w Bielsku, a stamtąd przetransportowany do KL Auschwitz, 22.01.1941 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 9496. Po siedmiu miesiącach pobytu w tym obozie, przesłany do pracy w „Bunawerke” w Monowicach. Zginął w niewyjaśnionych okolicznościach.

Bibliografia: I. Pająk, Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 77; APMA-B Ankieta wypełniona dn. 27.02.1967 r. przez córkę Helenę Wieczorek (sygn. Mat./6106 nr inw. 151063).

FIRGANEK WŁADYSŁAW

Zginął w kampanii wrześniowej.

Urodzony 28.11.1911 r., syn Franciszka i Zofii z d. Jonkisz, z zawodu szewc, zamieszkały w Bestwinie pow. bielski. Zmobilizowany do kampanii wrześniowej 1939 r. zginął w walce z hitlerowskim najeźdźcą – nieznana jest data i miejscowość gdzie zginął.

Bibliografia: materiały archiwalne Muzeum w Bestwinie.

FOKSIŃSKI LEON

Więzień KL Auschwitz nr E-7208, więzienia w Bytomiu,Mysłowicach, Gliwicach.

Urodzony 23.06.1919 r. w Bestwinie pow. bielski, syn Franciszka i Anny z d. Bolek, zamieszkały w tej miejscowości. Mając szesnaście lat – w 1935 r, rozpoczął pracę zarobkową, wpierw jako pomocnik a następnie samodzielny pracownik w cegielni. Podczas okupacji hitlerowskiej,w styczniu 1940 r. wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec – Brandenburg Hawel. W lipcu 1941 r. uciekł z robót jw. i wraca do Bestwiny, gdzie w październiku tegoż roku jako uciekinier z robót przymusowych został aresztowany przez policję niemiecką. Wpierw umieszczony w areszcie gestapow Bielsku (obecna ul. Matejki) a stamtąd przewieziony do KL Auschwitz, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień „wychowawczy” nr E-7208. Jako więzień KL Auschwitz – skierowany został do podobozu w Mikuszowicach k/Bielska i tam zatrudniony przy regulacji rzeki Białki. Zwolniony po czterech miesiącach i ponownie wywiezionym do przymusowej pracy w Leopczycach (obecna nazwa Głubczyce). Z tego przymusowego zatrudnienia znowu uciekł i podjął pracę w hucie „Bobrek”. Przez nieszczęśliwe zajście z przełożonym, aresztowany w czerwcu 1944 r. i przewieziony do KL Auschwitz, skąd bez zatrzymywania go w tym obozie, odesłany został do więzienia śledczego w Mysłowicach. Po śledztwie w mysłowickim więzieniu, przesłany w połowie września do więzienia w Bytomiu, a po kilku tygodniach do więzienia w Gliwicach. Dnia 19.01.1945 r. wraz z innymi współwięźniami z więzienia w Gliwicach, dołączony do kolumny ewakuacyjnej więźniów z KL Auschwitz. W trakcie pokonywania wyznaczonej przez SS trasy marszu – 29.01.1945 r. przy sprzyjających okolicznościach(z noclegu w okolicach Głuchołaz) udała się Leonowi Foksińskiemu ucieczka. Niestety, już następnego dnia tj. 30.01.1945 r. zatrzymany przez policję, która uwierzywszy, że wraz z kolegą (współwięźniem z ucieczki) poszukują pracy, do takiej pracy zostali przymuszeni przez Arbeitsamt – pracowali w Głuchołazach. Stamtąd przewieziony do Bremen, do Hanoweru, do prac polowych w Ramlingen – gdzie 21.04.1945 r. doczekał się wyzwolenia. Do kraju wrócił w połowie grudnia 1945 r.

Bibliografia: Pająk, Mieszkańcy Śląska, Podbeskidzia, Zagłębia Dąbrowskiego w KL Auschwitz, Katowice 1998 r., s. 995; T. Lewczak, Wykaz ofiar mieszkańców Gminy Bestwina; pamiętnik L. Foksińskiego.

Strony: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41