Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id85679

BRACHMAŃSKI WIKTOR,

Urodzony 17.10.1892 r. w Radlinie Dolnym pow. rybnicki. Po ukończeniu niemieckiej szkoły powszechnej, uczył się w Rydułtowach zawodu krawca. W pierwszej wojnie światowej przymuszony do służby w niemieckim wojsku. Po wojnie wrócił do Radlina i prowadził własny warsztat krawiecki. Gdy decydowały się losy Górnego Śląska, jednoznacznie opowiadał się za przyłączeniem Śląska do Polski. Był aktywnym członkiem Towarzystwa Śpiewaczego „Jadwiga”, założył Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” i pełnił w nim funkcję naczelnika oraz instruktora. W marcu 1919 r. wstąpił do POW Górnego Śląska i prowadził agitację by pozyskiwać dla tej organizacji kolejnych aktywnych członków. Z grupą POW uczestniczył w wielkiej manifestacji, dotyczącej polskości ziemi górnośląskiej, jaka miała miejsce w Rybniku dnia 1.05.1919 r. Brał udział w pierwszym powstaniu śląskim, jako dowódca plutonu POW. W drugim powstaniu 19.08.1920 r. był dowódcą jednego z dwóch plutonów kompanii radlińskiej maszerującej na Wodzisław Śl. – zajmując go bez walki. Brał udział w akcji plebiscytowej. Od 3.05.1921 r. uczestniczył w trzecim powstaniu pełniąc funkcję z-cy dowódcy Baonu. Po ostatnim powstaniu, pełnił służbę w straży gminnej Radlina do czerwca 1922 r., a następnie do drugiej wojny światowej prowadził własny warsztat krawiecki w Wodzisławiu. Należał do Związku Powstańców Śląskich. W okresie okupacji hitlerowskiej, za tak aktywną działalność propolską został aresztowany 2.05.1940 r. i przekazany do więzienia w Rybniku, a stamtąd przetransportowano go do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 7327. Został zwolniony z obozu w sierpniu 1942 r. Po powrocie do domu, otrzymał nakaz pracy w zakładzie krawieckim w Raciborzu gdzie pracował do końca wojny. Zmarł 7.11.1969 r. Posiadał odznaczenia: Krzyż Walecznych, Medal Niepodległości, Gwiazdę Górnośląską, Złoty Krzyż Zasługi, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium Mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śl., Żor, Raciborza w latach 1939-1945 – słownik biograficzny, Bielsko-Biała, 2006 r.