Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id85680

BRANNY JAN,

branny-jan

Urodzony 22.05.1887 r. w Mostach k/Jabłonkowa, ostatnio zamieszkały w Cieszynie, syn Jerzego i Marii z d. Gembala. Do szkoły podstawowej uczęszczał w Cierlicku, a następnie ukończył szkołę wydziałową w Cieszynie. W 1906 r. ukończył Seminarium Nauczycielskie w Cieszynie-Bobrku. Pracę nauczyciela rozpoczął w Stanisławicach, a od 1912 r. został kierownikiem szkoły w rodzinnych Mostach, będąc równocześnie sekretarzem gminy.

Bardzo aktywny w działalności społecznej, członek Macierzy Szkolnej, Związku Polaków i Polskiej Organizacji Wojskowej na terenie Śląska Cieszyńskiego, czynnie zaangażowany w pracach plebiscytowych. Prowadził działalność propagandowo-polityczną i wojskowo-szkoleniową, czym naraził się nacjonalistom czeskim. Po podziale Zaolzia przeniósł się do Polski i osiadł w Cieszynie, podejmując początkowo pracę w inspektoracie szkolnym, a następnie został kierownikiem pedagogicznym w miejscowym Zakładzie Wychowawczym. Zaangażowany w Stowarzyszeniu Kulturalno-Oświatowym „Dziedzictwo bł. Jana Sarkandra”, członek Chrześcijańskiego Związku Nauczycielstwa w Polsce i członek Rady Nadzorczej Komunalnej Kasy Miasta Cieszyna. Od początku okupacji hitlerowskiej zaangażowany (wraz z synami) w ruchu oporu. Aresztowany 5.04.1940 r. i krótko więziony przez gestapo w Cieszynie, a stamtąd 14.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 3618. Od 25.05.1940 przeniesiony do KL Mauthausen, a stamtąd 15.08.1940 r. przeniesiony do Kommando Gusen, zarejestrowany jako więzień nr 14616. Zwolniony z obozu do domu 22.10.1940 r. o wojnie pracował w szkolnictwie na terenie Cieszyna. Zmarł 9.09.1967 r.

Postscriptum: Aresztowany równocześnie z Karolem Fukałą ur. 24.01.1893 r. oraz Pawłem Michejdą ur. 4.12.1887 r. Fukała zginął w ten sposób, że jeden ze strażników wpychał więźniów do dołu pełniącego rolę latryny i tam do tych więźniów strzelał – tak zginął Fukała.

Bibliografia: J. Klistała: Martyrologium mieszkańców Zaolzia w latach 1939-1945, Tom I – słownik biograficzny, wyd. 2012 r.; Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznanie córki Jadwigi Przeczek.