Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id86195

MENCEL MICHAŁ,

 Mencnel Michal 2 pop

Urodzony 26.09.1884 r. w Błażejewie pow. śremski woj. poznańskie. Po przyłączeniu Górnego Śląska do Polski, skierowany został przez Kuratorium Oświaty do miejscowości Żytnia w pow. rybnickim tam pracował jako kierownik miejscowej szkoły podstawowej. Brał udział w trzecim powstaniu śląskim. Inicjator postawienia pomnika w Żytniej (razem z Józefem Franicą) odsłoniętego w 1928 r. z inskrypcją: „Na wieczną pamiątkę przyłączenia Górnego Śląska do Polski”. We wrześniu 1939 r. uchodził z rodziną przed linią frontu, dostając się w okolice Katowic. Na początku kwietnia 1940 r. powrócił do Żytniej i niemal natychmiast został aresztowany. Więziony krótko w Rybniku, a stamtąd przetransportowano go do KL Dachau, 15.04.1940 r. zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 3030. Następnie, 25.05.1940 r. przeniesiony został do KL Mauthausen (komando Gusen) i zatrudniony w kamieniołomach. Wysyłane przez żonę pisma do lokalnych władz o zwolnienie męża Michała z obozu, nie przynosiły skutku. Dopiero pismo skierowane do Kancelarii III Rzeszy Adolfa Hitlera, uzasadniające trudną sytuację materialną rodziny (o czwórce dzieci pozostającej bez środków do życia). Spowodowało to przeniesieniem Michała 15.11.1940 r. do przymusowej pracy fizycznej najpierw w Pankach a później w Krapkowicach (w Fabryce papieru). Równocześnie, był zobowiązany do okresowego zgłaszania się na posterunkach policji. Doczekał się zakończenia wojny i powrócił do Żytniej – podjął pracę na stanowisku kierownika szkoły. Doprowadził do wyremontowania szkoły po zniszczeniach wojennych, i na początku lat 60 tych do odbudowy zniszczonego w czasie okupacji pomnika, upamiętniającego „przyłączenia Górnego Śląska do Polski”. Po przejściu na emeryturę, zmarł 15.05.1967 r. Odznaczony wieloma odznaczeniami państwowymi i medalami m. in. Krzyżem Powstańczym, Krzyżami Zasługi.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śląskiego, Żor, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2006 r.