Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id86424

PYTLIK WŁADYSŁAW, pseud. „Birkut”,

 Pytlik Władysław

Urodzony 21.02.1922 r. w Brzeszczach pow. oświęcimski, syn Gustawa i Marianny z d. Schworz. Szkołę powszechną ukończył w Brzeszczach, a gimnazjum w Cieszynie. Okupacja hitlerowska rozpoczęta we wrześniu 1939 r. uniemożliwiła mu kontynuowanie dalszej nauki. Aresztowany w godzinach rannych 24.04.1940 r. razem z kolegami Emilem Golczykiem oraz Bogusławem Chmielewskim i po krótkim uwięzieniu przez gestapo w Czeskim Cieszynie – fabryce Kohna, stamtąd 28.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewiezieni zostali do KL Dachau. Władysław został zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 7090. Od 5.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Zwolniony z obozu w kwietniu 1941 r. i wrócił do Brzeszcz.  Jesienią 1941 r. obawiając się wywiezienia przez Arbeitsamt na roboty przymusowe, podjął pracę w kop. „Brzeszcze-Jawiszowice”, angażując się równocześnie w działalność ruchu oporu na terenie Brzeszcz – działał w brzeszczańskiej lewicowej grupie PPS. Jak pozostali członkowie organizacji, włączył się bardzo aktywnie w niesienie pomocy więźniom KL Auschwitz. Początkowo pełnił funkcję łącznika na linii Brzeszcze-Spytkowice, przewożąc na teren przyobozowy lekarstwa i środki opatrunkowe, a zabierał stamtąd grypsy czy nielegalną korespondencję od więźniów dla ich rodzin. Od jesieni 1943 r. przejął kierownictwo brzeszczańskiej grupy PPS, kierował nią do września 1944 roku. Organizował też ucieczki z obozu, opiekował się zbiegłymi więźniami, pomagał w przedostaniu się do Generalnej Guberni (pomagał w ukryciu się uciekinierowi Lucjanowi Motyce). We wrześniu 1944 roku, zagrożony aresztowaniem, opuścił Brzeszcze i zamieszkał w Krakowie, nadal bardzo zaangażowany w działalność konspiracyjna. Po wojnie, mieszkał w Krakowie, rozpoczął studia na Politechnice Krakowskiej, ukończywszy je w 1950 r. jako inżynier budownictwa. Pracował m.in. w Krakowskim Przedsiębiorstwie Robót Drogowych oraz w Krakowskim Przedsiębiorstwie Robót Inżynieryjnych. W 1949 r. założył rodzinę – poślubił Danutę Bystroń, koleżankę z konspiracji PPS. Zmarł w 1984 roku. Po wojnie za zasługi w walce z okupantem oraz pomoc więźniom odznaczony m.in.: Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, Krzyżem Oświęcimskim oraz Medalem Wolności i Zwycięstwa.

Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; Postanowienie o umorzeniu śledztwa Sygn. Akt. S88/10/ZU z dn. 25.11.2014 r., zeznanie syna Krzysztofa Pytlika; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej, Andrychowskiej, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2008 r.