Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id86456

RYBA ANTONI,

Urodzony 23.02.1889 r. w Stonawie – Zaolzie i zamieszkały w tej miejscowości, narodowości polskiej, emerytowany nadsztygar. Od wczesnej młodości działał społecznie w różnych organizacjach, m.in. w Rodzinie Opiekuńczej, Macierzy Szkolnej, Związku Umundurowanych Górników, przez 10 lat był skarbnikiem miejscowego Koła Macierzy Szkolnej. Często własne środki przeznaczał na działalność Macierzy. Aresztowany 23.04.1940 r. i więziony w cieszyńskim więzieniu – fabryce Kohna, a stamtąd 28.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau, zarejestrowany w obozowej ewidencji jako więzień nr 6736. Następnie, od 4.06.1940 r. przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen, rejestrowany jako więzień nr 3667, 4478, 44362. W obozie członek konspiracyjnego – międzynarodowego ruchu oporu. Odzyskał wolność 5.05.1945 r. – wyzwolony przez wojska amerykańskie. Wrócił do domu z mocnym uszczerbkiem na zdrowiu – 60% inwalidztwa. Po wojnie znów stał się aktywnym działaczem kulturalnym i oświatowym w PZKO. Jego dziełem była realizacja obszernej sceny w Domu PZKO w Stonawie. Zmarł 22.08.1968 w Stonawie.

Bibliografia: Materiały udostępnione w IPN Katowice sygnatura S88/10/Zu tom IV do VI; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Zaolzia Tom III – słownik biograficzny, wyd. 2014 r.