Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id86467

SAMULOWSKI JULIAN,

Urodzony 25.05.1890 r. w Gietrzwałdzie na Warmii, syn Andrzeja i Marty z d. Nowacka, mieszkaniec Żor pow. rybnicki. Kształcił się w szkole muzycznej w Świętej Lipce, następnie w konserwatorium w Berlinie. Studia ukończył w 1913 r. W poszukiwaniu pracy przyjechał na Śląsk, skąd pochodziła jego matka (urodzona w Mikołowie), i rozpoczął pracę w Żorach jako organista i dyrygent chóru kościelnego, gdzie poznał swoją przyszłą żonę Gertrudę z d. König. Po pierwszej wojnie światowej, podczas której został wcielony do wojska, wrócił do Żor, gdzie w styczniu 1919 r. objął dyrygenturę chóru Towarzystwa Śpiewaczego „Feniks”. Jesienią 1919 r. wyjechał na Warmię do Gietrzwałdu, gdzie brał udział w reaktywowaniu Towarzystwa Ludowego, następnie uczęszczał na kurs dla agitatorów plebiscytowych w Warszawie, później wrócił do Żor. Były powstaniec – brał udział w drugim powstaniu śląskim, a po jego upadku, jako dyrygent związkowy organizował zjazdy kół śpiewaczych okręgu opolskiego i wodzisławskiego. Skomponował kilka utworów na użytek chóru kościelnego. Doprowadził do końca prace przy organizowaniu I Ogólnośląskiego Zjazdu Kół Śpiewaczych. W 1921 r. został powołany na stanowisko dyrygenta orkiestry plebiscytowej. Brał czynny udział w trzecim powstaniu śląskim, a po powstaniu ze względów rodzinnych, podjął pracę w Dyrekcji Kolei Państwowych w Katowicach jako kapelmistrz, a następnie w Królewskiej Hucie (Chorzowie) jako organista. W 1922 r. był dyrygentem orkiestry w kopalni „Knurów”. Zainicjował wydawanie pieśni śląskich (I zeszyt – Śpiewnik Związku). Był człowiekiem niepokornym, a częste zatargi nie tylko na tle politycznym przyczyniły się do tego, że często zmieniał pracę i miejsce zamieszkania. W latach 1922-29 pracował jako organista. W latach 1930 i 1931 zajął się działalnością polityczną, będąc zwolennikiem Wojciecha Korfantego, jednak na skutek stanowczego sprzeciwu żony, działalności tej zaprzestał. Do wybuchu drugiej wojny światowej pracował w Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Katowicach jako urzędnik i kapelmistrz, będąc jednocześnie dyrygentem chóru „Feniks” w Żorach. Aresztowany 2.05.1940 r. w akcji AB i w transporcie zbiorowym przewieziony do KL Dachau. Następnie, przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Zginął w tym obozie 8.11.1940 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śląskiego, Żor, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2006 r.