Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id86509

SMOLIŃSKI EDWARD,

 Smoliński Edward pop

Urodzony 24.09.1905 r. na kresach wschodnich, w Brzeżanach, woj. Tarnopolskie, do 1939 r. (obecnie Ukraina), syn Władysława i Antoniny z d. Kołodziej. Uczęszczał do Gimnazjum w Brzeżynach, a następnie studiował na Uniwersytecie – Wydział Matematyczno Przyrodniczy i Filozofii we Lwowie, tytuł magistra zdobył 30.06.1934 r. W roku szkolnym 1934-1935 był asystentem przy katedrze geografii we Lwowie. W roku następnym ze względów politycznych przeniesiony został do Kuratorium Okręgu Szkolnego Krakowskiego, a tam otrzymał posadę nauczyciela kontraktowego w Szkole Powszechnej w Białej Krakowskiej, zaś od 1.11.1935 r. przeniesiony jako nauczyciel kontraktowy do Szkoły Powszechnej w Ujsołach. W 1937 r. złożył egzamin przed Państwową Komisją Kwalifikacyjną we Lwowie – nauczania geografii z mineralogią i kosmografią w szkołach średnich ogólnokształcących, seminariach nauczycielskich. Po zdanych egzaminach nadal pozostał w Ujsołach jako nauczyciel tymczasowy. 3.12.1937 r. złożył egzamin kwalifikacyjny przed Komisją Kwalifikacyjną w Białej, na nauczyciela szkół powszechnych. We wrześniu 1939 r. uchodził na kresy wschodnie do Brzeżan, skąd wrócił w listopadzie tegoż roku. Aresztowany 24.04.1940 r. razem z 56 innymi mieszkańcami i przewieziony na gestapo w Żywcu, stamtąd do więzienia Cieszynie. Po wstępnych przesłuchaniach, w transporcie zbiorowym przetransportowany do KL Dachau. Następnie, po odbyciu kwarantanny, w tym obozie, przewieziony do KL Mauthausen-Gusen. Na skutek usilnych starań rodziny, zwolniony z obozu 13.11.1940 r. Przybywszy do Żywca Sporysza (gdzie mieszkała żona), po 5 miesięcznej rekonwalescencji, otrzymał zatrudnienie w szkole w Rycerce. W 1943 r. zachorował na zapalenie płuc, a rozwijająca się choroba spowodowała że zmarł 18.01.1943 r.

Bibliografia: J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Żywca, Gilowic, Jeleśni, Koszarawy, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2009 r.