Obozowe wspomnienia: Dachau, Gusen, Auschwitz, Gross Rosen, Hersbruck, Dachau.
Id87022

SŁANINA AUGUSTYN,

Urodzony 16.09.1895 r. w Turzy k/Wodzisławia Śl. – gmina Gorzyce. W wieku czternastu lat rozpoczął pracę w kop. „Emma” w Radlinie. W 1903 r. na trzy miesiące wyjechał na Śląsk, aby brać udział w walce agitacyjnej o przyłączenie Górnego Śląska do Polski, agitował też na rzecz Korfantego. Wstąpił do Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Herne. W 1904 r. był współzałożycielem polskiej organizacji górniczej „Zjednoczenie Polskie” w Herne. W 1905 r. współorganizator strajku górników w Westfalii. W 1906 r. założył w Bottrop Towarzystwo Śpiewacze „Wyspiański”, organizował oddziały Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” na terenie całej Westfalii. W 1912 r. z rodziną osiedlił się w Jedłowniku i pracę podjął w kop. „Anna” w Pszowie. Nadal oczywiście angażował się w pracę społeczno-polityczną w Jedłowniku, założył Towarzystwo św. Barbary, i zrzeszające wszystkie zawody Zjednoczenie Zawodowe Polskie. Na początku 1919 r. wstąpił do POW Górnego Śląska. W czasie konstytuanty w Berlinie, jako polski agitator został aresztowany przez niemiecką policję i osadzony w więzieniu w Raciborzu. Zarzucano mu terror wyborczy i zdradę kraju. Na podstawie amnestii był zwolniony w 1919 r. przez komisję aliancką. Po powrocie z więzienia, został mianowany komendantem POW na Kokoszyce, Jedłownik, Turzę, Czyżowice i Zawadę. Był powstańcem – uczestnikiem wszystkich trzech powstań śląskich – członkiem Związku Powstańców Śląskich. W 1920-1921 był kontrolerem obwodowym na Pszów, Krzyżkowice, Kokoszyce, Zawadę i Jedłownik. Był w stałym kontakcie z komisariatem plebiscytowym w Rybniku (z doktorem Różańskim). Po trzecim powstaniu przeniósł się do Wodzisławia, nadal aktywnie działał w Towarzystwie Śpiewaczym „Wiosna”, w Stowarzyszeniu Kupców Polskich, w Towarzystwie Gimnastycznym „Sokół”, był członkiem magistratu w Wodzisławiu, współzałożycielem i wieloletnim prezesem Związku Obrony Kresów Zachodnich (późniejszy Związek Zachodni). Otrzymał odznaczenia: Krzyż Zasługi, Śląski Krzyż Powstańczy i inne. W dniu 1.09.1939 r. został aresztowany w Boguminie, przesłuchiwany w Wodzisławiu i więziony w Rybniku, skąd 7.04.1940 r. w transporcie zbiorowym przewieziono go do KL Oranienburg-Sachsenhausen, zarejestrowany jako więzień nr 18364. Od września 1940 r. przeniesiony do KL Dachau. Wyzwolony 29.04.1945 r. przez wojska amerykańskie, powrócił do domu w lipcu 1945 r.

Bibliografia: Bibliografia: Materiały udostępnione przez IPN w Katowicach, sygnatura S88/10/Zu tom XII do XVII; J. Klistała, Martyrologium mieszkańców Ziemi Rybnickiej, Wodzisławia Śląskiego, Żor, itd., – słownik biograficzny, wyd. 2006 r.